રાજનીતિમાં શું હોય છે 'હોર્સ ટ્રેડિંગ' અને જાણો ક્યારથી થઇ આની શરૂવાત!

કોંગ્રેસે બીજેપી પર લગાવ્યો હોર્સ ટ્રેડિંગનો આરોપ

  • Share this:
    છેલ્લા 3 દિવસોમાં કર્ણાટકની રાજનીતિમાં દંગલ ચાલુ થયું હોય તેવા ઘણાં ઉતારચઠાવ આવી રહ્યાં છે. બીજેપી, કોંગ્રેસ અને જેડીએસ એકબીજાની પાછળ પડ્યાં છે. આખરે કોંગ્રેસ અને જેડીએસના ગઠબંધન પછી પણ બીજેપીના બી એસ યેદિયુરપ્પાએ કર્ણાટકના 23માં મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધી છે. આ બધાની વચ્ચે સમાચારોમાં તમે 'હોર્સ ટ્રેડિંગ' શબ્દ ઘણો સાંભળ્યો હશે. આજે આપણે સમજીએ કે હોર્સ ટ્રેડિગનો અર્થ શું થાય?

    હોર્સ ટ્રેડિગનો શાબ્દિક અર્થ છે 'ધોડાનું વેચાણ', પરંતુ ચૂંટણીમાં ધોડાનું શું કામ? આ શબ્દ એક મુહાવરા જેવો બની ગયો છે જેનો અર્થ કેમ્બ્રિજ ડિક્શનરી પ્રમાણે આ છે. 'અનૌચારિક વાતચીત જેમાં કોઇપણ બે પાર્ટીઓના લોકો વચ્ચે એવી સમજૂતી થાય છે કે જેમાં બંન્નેને ફાયદો થાય.'

    પોલિટિક્સમાં શું હોય છે 'હોર્સ ટ્રેડિંગ'
    જ્યારે એક પાર્ટી વિપક્ષમાં બેઠેલા કેટલાક સભ્યોને લાભની લાલચ આપીને પોતાનામાં મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. જ્યાં આ લાલચ પદ, પૈસા કે પ્રતિષ્ઠાની હોય શકે છે. આ રીતની ધારાસભ્યોની ખરીદીને પોલિટિક્સની ભાષામાં હોર્સ ટ્રેડિંગ કહેવામાં આવે છે.

    આવું તેવી સ્થિતિમાં થાય છે જ્યારે કોઇપણ એક પાર્ટીને સરકાર બનાવવા માટે બહુમતી ન મળે અને તેને બહૂમતી મેળવવા માટે મદદ જોઇતી હોય. આવી સ્થિતિને પોતાની તરફ વાળવા માટે દરેક પાર્ટીઓ પ્રયત્નો કરે છે બીજા દળના અને અપક્ષોના ધારાસભ્યો તેમની તરફ આવી જાય. કેટલાક લોકો તેને ચાણક્ય-નીતિ કહે છે અને રાજનીતિનો મહત્વનો ભાગ માને છે.

    કર્ણાટકની આ ચૂંટણીમાં આ શબ્દ કોંગ્રેસે બીજેપી માટે વાપર્યો હતો. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે બીજેપી હવે પોતાના માણસોને લેવા માટે ગંદી રાજનીતિ રમી રહ્યું છે. અત્યારે બીજેપીના યેદિયુરપ્પાએ સીએમ તરીકેની શપથ લીધી છે પરંતુ તેમને કોઇપણ રીતે બહુમતી સાબિત કરવી પડશે. આ જ કારણ છે કે બીજેપી જોડતોડમાં લાગી છે.

    ભારતીય પોલિટિક્સમાં તેનો પ્રયોગ ક્યારથી
    માનવામાં આવે છે કે ભારતની રાજનીતિમાં આ શબ્દ અને સંદર્ભનો પ્રયોગ 1967થી થતો આવ્યો છે. 1967ની ચૂંટણીઓમાં હરિયાણાના ધારાસભ્ય ગયા રામે 15 દિવસોમાં જ ત્રણવાર પાર્ટી બદલી હતી. છેલ્લે જ્યારે ત્રીજી વખત પરત કોંગ્રેસમાં આવ્યાં હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે ગયા રામ હવે આયા રામ બન્યા છે.

    ક્યારે બનાવ્યો આ વિરોધી કાયદો
    આ દળબદલીને રોકવા માટે કાયદો પણ બનાવવામાં આવ્યો હતો. 1985માં રાજીવ ગાંધીએ સંવિધાનના 52માં સંશોધનમાં આ માટે એક કાયદો બનાવવામાં આવ્યો હતો. જેના હિસાબે ધારાસભ્યને પાર્ટીની બહાર નીકાળવામાં આવે છે.
    Published by:Kaushal Pancholi
    First published: