Home /News /national-international /

'રેવડીઓ' વિરુદ્ધ PIL : ગુજરાત ચૂંટણી પહેલા પાર્ટીઓની ફીબ્રી સંસ્કૃતિ પર જાહેર હિતની અરજી થતા મુદ્દો ચર્ચામાં

'રેવડીઓ' વિરુદ્ધ PIL : ગુજરાત ચૂંટણી પહેલા પાર્ટીઓની ફીબ્રી સંસ્કૃતિ પર જાહેર હિતની અરજી થતા મુદ્દો ચર્ચામાં

સુપ્રીમ કોર્ટ

મુખ્ય ન્યાયાધીશ એન વી રમનાની આગેવાની હેઠળની બેંચ સમક્ષ કેન્દ્ર સરકારનું નવું સ્ટેન્ડ મહત્ત્વપૂર્ણ છે કારણ કે, અગાઉ તેમણે કહ્યું હતું કે, મફતના મુદ્દા પર ચૂંટણી પંચ દ્વારા કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે

    નવી દિલ્હી : કેન્દ્રએ બુધવારે સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) ને જણાવ્યું હતું કે, "મફત ઉપહારો અનિવાર્યપણે ભવિષ્યમાં આર્થિક આપત્તિ તરફ દોરી જાય છે", ચૂંટણી દરમિયાન હેન્ડઆઉટનું વચન આપતા રાજકીય પક્ષોની પ્રથા સામે જાહેર હિતની અરજી (PIL) ને તેઓ સમર્થન આપે છે.

    મુખ્ય ન્યાયાધીશ એન વી રમનાની આગેવાની હેઠળની બેંચ સમક્ષ કેન્દ્ર સરકારનું નવું સ્ટેન્ડ મહત્ત્વપૂર્ણ છે કારણ કે, અગાઉ તેમણે કહ્યું હતું કે, મફતના મુદ્દા પર ચૂંટણી પંચ દ્વારા કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે.

    જોકે, 26મી જુલાઈના રોજ થયેલી સુનાવણી દરમિયાન ચૂંટણી પંચે જવાબદારી સરકાર પર મૂકી હતી.

    બેન્ચે બુધવારે કેન્દ્ર, નીતિ આયોગ, નાણા પંચ અને આરબીઆઈ સહિતના તમામ હિસ્સેદારોને ચૂંટણી દરમિયાન આપવામાં આવેલા વચન - મફતના મુદ્દા પર વિચારમંથન કરવા અને તેની સાથે વ્યવહાર કરવા માટે રચનાત્મક સૂચનો સાથે આવવા જણાવ્યું હતું.
    કેન્દ્રનું પીઆઇએલને સમર્થન

    કેન્દ્ર તરફથી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું કે સરકાર પીઆઈએલને સમર્થન આપે છે. કેન્દ્રએ બુધવારે સર્વોચ્ચ અદાલતને જણાવ્યું હતું કે "મફત ભેટનું વિતરણ અનિવાર્યપણે ભાવિ આર્થિક આફત તરફ દોરી જાય છે", ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીય પક્ષો દ્વારા વચનબદ્ધ હેન્ડઆઉટ્સની પ્રથા સામે જાહેર હિતની અરજી (PIL) ને સમર્થન આપે છે.
    પીઆઈએલમાં શું દાવો કરવામાં આવ્યો - સમજો 10 પોઈન્ટમાં

    22 જાન્યુઆરી :શનિવારે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં એક જાહેર હિતની અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી પહેલા જાહેર ભંડોળમાંથી અતાર્કિક મફત ભેટનું વચન અથવા વિતરણ મતદારો પર અયોગ્ય પ્રભાવ પાડી શકે છે. તે મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીના મૂળને હચમચાવી શકે છે અને પવિત્રતાને ખલેલ પહોંચાડી શકે છે.

    તેમણે શું કહ્યું : આ અરજી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના નેતા અને એડવોકેટ અશ્વિની કુમાર ઉપાધ્યાય દ્વારા અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. જેમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે રાજકીય પક્ષોના મફત દેવાના નિર્ણયો બંધારણની કલમ 14, 162, 266(3) અને 282નું ઉલ્લંઘન કરે છે. તેમના મતે, જાહેર નાણાંમાંથી અતાર્કિક મફત વિતરણ કરવાનું વચન આપનાર રાજકીય પક્ષોની નોંધણી રદ કરવા અને તેમના ચૂંટણી ચિહ્નો જપ્ત કરવા ચૂંટણી પંચને નિર્દેશ આપવાની માંગ કરી હતી. અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે રાજકીય પક્ષોને મનસ્વી વચનો અથવા ખોટા લાભ માટે અને મતદારોને તેમની તરફેણમાં આકર્ષવા માટે અતાર્કિક મફત દેવાનું વચન એ લાંચ સમાન છે.

    જો AAP સત્તામાં આવે છે, તો નાગરિકોને મોટું નુકસાન છે. કારણકે, પંજાબમાં વચનો પુરા કરવા માટે દર મહિને રૂ. 12,000 કરોડની જરૂર છે. તેમજ SAD સત્તામાં આવે છે ત્યારે દર મહિને રૂ. 25,000 કરોડ અને કોંગ્રેસ સત્તામાં આવે ત્યારે રૂ. 30,000 કરોડની જરૂરિયાત રહે છે તેની સામે GST કલેકશન માત્ર રૂ.1,400 કરોડ છે. “ખરેખર, લોન ચૂકવ્યા પછી, પંજાબ સરકાર પગાર અને પેન્શન પણ આપી શકતી નથી, તો તે મફતમાં કેવી રીતે આપશે? કડવું સત્ય એ છે કે પંજાબનું દેવું દર વર્ષે વધી રહ્યું છે. રાજ્યનું દેવું વધીને રૂ.77000 કરોડ થયું છે. જેની સામે રૂ. 30,000 કરોડ જ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં જ એકઠા થયા છે. અરજદારે કહ્યું કે એ સમય બહુ દૂર નથી જ્યારે એક પક્ષ કહેશે કે "અમે તમારા ઘરે તમારા માટે ભોજન બનાવીશું" અને બીજા કહેશે કે "અમે માત્ર રાંધીશું નહીં પણ તમને ખવડાવીશું"

    25 જાન્યુઆરી : સુપ્રીમ કોર્ટે રાજકીય પક્ષોને "જાહેર ભંડોળમાંથી અતાર્કિક મફત" વચન આપતા અથવા વિતરણ કરવાથી રોકવા માટે ચૂંટણી પંચ(EC)ને માર્ગદર્શિકા ઘડવા માટે સૂચન આપ્યું હતું.

    જાન્યુઆરી માર્ચ : આવનારી વિધાન સભાની ચૂંટણી પ્રચારમાં ભાજપે કોંગ્રેસ પર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે કોંગ્રેસ છેલ્લા 70 વર્ષથી મતદારોને રીઝવવા શશક્તિકરણને બદલે મફત વિતરણના વાયદાઓ કરી રહી હતી. ભાજપ પાર્ટીના પ્રમુખ જેપી નડ્ડાએ કહ્યું કે, નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારે ઉજ્જવલા યોજના અને આયુષ્માન ભારત જેવી પહેલ દ્વારા લોકોને "આત્મનિર્ભર અને સશક્ત બનાવ્યા છે. AAPએ પંજાબમાં મફત વીજળીનું વચન પણ આપ્યું હતું.

    9 એપ્રિલ : ચૂંટણી પંચ (EC) એ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પહેલાં અથવા પછી મફત ભેટ આપવી એ રાજકીય પક્ષનો નીતિગત નિર્ણય છે, તેના પર ચૂંટણી પંચ દખલગીરી કરી શકતું નથી. એક એફિડેવિટમાં, ચૂંટણી પંચે કહ્યું: "ચૂંટણી પહેલાં અથવા પછી કોઈપણ મફત ઑફર/વિતરણ એ સંબંધિત પક્ષનો નીતિગત નિર્ણય છે પરંતુ તેની સામે બીજો એક પ્રશ્ન પણ છે કે, શું આવી નીતિઓ નાણાકીય રીતે સધ્ધર છે અથવા રાજ્યના આર્થિક પાસાને પ્રતિકૂળ કરી શકે છે કે કેમ. જેનો વિચાર જે તે રાજ્યના મતદાતાઓએ કરવો જોઈએ.

    ચૂંટણી પંચ રાજ્યની નીતિઓ અને નિર્ણયોનું નિયમન કરી શકતું નથી. જે સરકાર બનાવતી વખતે વિજેતા પક્ષ દ્વારા લઈ શકાય.

    ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેની પાસે ત્રણ આધારો સિવાય રાજકીય પક્ષની નોંધણી રદ કરવાની સત્તા નથી, જેને સર્વોચ્ચ અદાલતે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ વિ. ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ સોશ્યલ વેલ્ફેર(2002)માં હાઇલાઇટ કરી હતી. એ ત્રણ આધાર છેતરપિંડી અને બનાવટના આધારે નોંધણી, પક્ષે બંધારણ પ્રત્યેનો વિશ્વાસ અને નિષ્ઠા ગુમાવીદે અને અન્ય આપ્રકરના કોઈ આધાર.

    જુલાઈ : "દિલ્હી મૉડલ"નું પુનરાવર્તન કરતા, AAPના નેતૃત્વવાળી પંજાબ સરકારે તેમના ચૂંટણી વચનો, ઘટતી આવક અને વધતી જતી ખોટ છતાં, આ મહિનાની શરૂઆતથી બધાને દર મહિને 300 યુનિટ મફત વીજળીનું વિતરણ કરવાનું શરૂ કર્યું.

    જુલાઈ 3 : કેજરીવાલે ગુજરાતની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં તેમણે અમદાવાદમાં ટાઉન હોલ ખાતે મફત વીજળીનું વચન આપેલું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતમાં મફત વીજળી શક્ય છે અને આ સૂત્ર સાથે તે સમગ્ર ગુજરાતનો પ્રવેશ કરશે તેમ જણાવ્યું હતું. "દિલ્હી મોડલ" રજૂ કરતા તેમણે કહ્યું હતું કે જો ભ્રષ્ટાચાર નાબૂદ થાય તો ગુજરાતમાં મફત વીજળી શક્ય છે. AAP એ ગુજરાતમાં મફત વીજળીને મુખ્ય ચૂંટણી મુદ્દો બનાવ્યો છે, જ્યાં ડિસેમ્બરમાં ચૂંટણી થવાની છે.

    16 જુલાઈ : વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે લોકોને મત માટે મફત ભેટ આપવાની "રેવડી સંસ્કૃતિ" સામે ચેતવણી આપી હતી અને કહ્યું હતું કે તે દેશના વિકાસ માટે "ખૂબ જોખમી" છે. વડા પ્રધાને 'રેવડી', લોકપ્રિય ઉત્તર ભારતીય મીઠાઈનો ઉપયોગ કર્યો, જે ઘણીવાર તહેવારો દરમિયાન વહેંચવામાં આવે છે, સત્તા મેળવવા માટે વિવિધ પક્ષો દ્વારા મફત આપવાના રૂપક તરીકે અને કહ્યું કે લોકોએ, ખાસ કરીને યુવાનોએ ચોક્કસપણે આને ટાળવું જોઈએ. દિલ્હીના મુખ્ય પ્રધાન અરવિંદ કેજરીવાલે મત જીતવા માટે લોકોને મફત ભેટો આપવા સામે ચેતવણી આપવા બદલ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર પરોક્ષ હુમલો કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમની સરકારની મફત શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ અને વીજળી માટેની યોજનાઓ "મફત" નથી. પરંતુ તેના માટેનો એક પ્રયાશ છે. ભારત વિશ્વમાં નંબર વન દેશ છે.

    જુલાઈ 20 : ભાજપના ગુજરાત પ્રમુખ સીઆર પાટીલે લોકોને ચેતવણી આપી હતી કે તેઓને મફત ભેટની "રેવડી સંસ્કૃતિ" દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરવામાં ન આવે કારણ કે તે આખરે રાજ્ય અને ભારતને શ્રીલંકામાં ફેરવી શકે છે, જે હાલમાં ગંભીર આર્થિક સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.

    આ પણ વાંચોCAA લાગુ કરવામાં આવશે, અમિત શાહે આપી ખાતરી

    ઓગસ્ટ 8 : કેન્દ્ર તરફથી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું કે સરકાર પીઆઈએલને સમર્થન આપે છે. આવા પ્રલોભનરૂપી વચનોની મતદારો પર ગંભીર પ્રતિકૂળ અસરો પડે છે. સરકારના કાયદા અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આવા મફત વિતરણો ભવિષ્યમાં અનિવાર્યપણે આર્થિક વિનાશ તરફ દોરી જાય છે એટલું જ નહીં, મતદારો પણ સમજદાર નિર્ણય તરીકે પસંદ કરવાના તેમના અધિકારનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આવી મફત ભેટો સ્વીકારતી વખતે સામાન્ય માણસને ક્યારેય ખ્યાલ નહીં આવે કે તેના જમણા ખિસ્સામાંથી કંઈક આવી રહ્યું છે જે પાછળથી તેના ડાબા ખિસ્સામાંથી છીનવી લેવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે ECએ માત્ર લોકશાહીની રક્ષા માટે જ નહીં પરંતુ દેશના આર્થિક અસ્તિત્વને બચાવવા માટે ફ્રીબી કલ્ચર બંધ કરવું જોઈએ. જો કે, મતદાન પેનલના વકીલે કહ્યું કે સર્વોચ્ચ અદાલતનો ચુકાદો તેને બંધનકર્તા છે અને તેથી તે મફતના મુદ્દા પર કાર્યવાહી કરી શકે નહીં. સોલિસિટર જનરલે વરિષ્ઠ એડવોકેટ કપિલ સિબ્બલના સૂચનનો વિરોધ કર્યો હતો, જેમને બેન્ચ દ્વારા સુનાવણી દરમિયાન મદદ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું કે ચૂંટણી પેનલને કવાયતમાંથી બહાર રાખવામાં આવે.
    Published by:kiran mehta
    First published:

    Tags: Supreme Court, Supreme Court of India

    विज्ञापन

    विज्ञापन

    આગામી સમાચાર

    विज्ञापन
    विज्ञापन