Home /News /national-international /મોટા દિલના મુલાયમને આદરથી યાદ કરતા મોદી!

મોટા દિલના મુલાયમને આદરથી યાદ કરતા મોદી!

મોટા દિલના મુલાયમને યાદ કરતા મોદી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના પ્રવાસે છે, આ દરમિયાન આજે સવારે તેમને સપા સુપ્રીમો મુલાયમ સિંહ યાદવના નિધનના સમાચાર મળ્યા હતા. આ બાબતે, વડાપ્રધાન મોદીએ પહેલા ટ્વિટરમાં મુલાયમ સિંહ સાથેની તેમની ખાસ યાદો શેર કરી હતી, ત્યારબાદ આજે તેમના પ્રથમ જાહેર કાર્યક્રમમાં મુલાયમ સિંહને શ્રદ્ધાંજલિ આપીને તેમના ભાષણની શરૂઆત કરી હતી. મુલાયમ સાથે મોદીના સંબંધો ખાસ હતા, જેની ઝલક છેલ્લા બે દાયકામાં વારંવાર જોવા મળતી હતી.

વધુ જુઓ ...
ગુજરાતમાં આ વર્ષે ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે, જેને લઈને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ગુજરાત મુલાકાતનો દૌર પણ વધી ગયો છે. છે. જણાવી દઈએ કે, આ વર્ષના ડિસેમ્બર મહિનામાં ચૂંટણી થવાની સંભાવના છે. આગામી થોડા દિવસોમાં ગમે ત્યારે આદર્શ આચારસંહિતા આવી શકે છે, તેથી તમામ નવા પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન પીએમ મોદીના હસ્તે થઈ રહ્યું છે. આ સંદર્ભે પીએમ મોદી ગઈકાલે રવિવારે સાંજે મોઢેરામાં હતા, જ્યારે આજે સોમવારે તેઓએ સવારે ભરૂચમાં હાજરી આપી હતી. ઉલ્લેખનીય છે કે, PM મોદી ગુજરાતમાં હોય છે, ત્યારે તેઓ સામાન્ય રીતે માતૃભાષા ગુજરાતીમાં જાહેર સભાઓને સંબોધતા જોવા મળતા હોય છે.

ગુજરાતની આજની મુલાકાતમાં તેમણે તેમનું ભાષણ હિન્દીથી શરૂ થયું હતું. અનુમાન કરવામાં કોઈ સમસ્યા ન હતી. વાસ્તવમાં, ગુજરાતમાં તેમના લોકો વચ્ચે ગુજરાતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા, શહેરી નક્સલવાદીઓથી સાવધાન કરવા હોય કે પછી આગામી 25 વર્ષ માટે વિકાસ યોજનાનો રોડમેપ શેર કરવાનો હોય, તે પહેલા મોદી મુલાયમ સિંહ યાદવને સાર્વજનિક રીતે શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ઉલ્લેખનીય છે કે, મુલાયમ સિંહનું આજે સવારે લાંબી માંદગી બાદ ગુરુગ્રામની મેદાંતા હોસ્પિટલમાં નિધન થયું હતું.

આ પણ વાંચો: મુલાયમસિંહ યાદવનું 82 વર્ષની વયે નિધન, છેલ્લા ઘણા સમયથી હતા બીમાર

PM મોદીએ મુલાયમના મૃત્યુને દેશ માટે એક મોટી ખોટ ગણાવી હતી. એટલું જ નહીં, તેમની સાથેના અંગત સંબંધો વિશે પણ વિગતવાર વાત કરી હતી. બન્ને મુખ્યમંત્રી તરીકે વિવિધ મંચો પર મળ્યા હોય, તે દેશના વડા પ્રધાન તરીકે 2014 માં દિલ્હી આવ્યા બાદ સંસદની અંદર કે બહાર વાતચીત થઈ હોય, આ તમામ બાબતોનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, 2013માં જ્યારે તેઓ બીજેપીના પીએમ પદના ઉમેદવાર બન્યા ત્યારે પણ મુલાયમ સિંહે તેમને કેવી રીતે આશીર્વાદ આપ્યા હતા, કે પછી 2014માં દેશના પીએમ બન્યા બાદ તેમણે તેમને કેટલી ઉપયોગી સલાહ આપી હતી.

મોટા દિલના મુલાયમ: મોદી

PM મોદીએ મુલાયમને મોટા દિલના ગણાવ્યા હતા, જોકે તેનું પણ એક કારણ છે. મોદીએ પોતે નિવેદન આપ્યું હતું કે, 2019ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં, ગત લોકસભાના છેલ્લા સત્ર દરમિયાન, મુલાયમ સિંહે ખચકાટ વિના ગૃહની અંદર ફરીથી ચૂંટણીની આગાહી કરી હતી અને તે પણ એમ કહીને કે, મોદી બધાને સાથે લઈને ચાલશે. જાઓ, તેથી તેમને વિશ્વાસ છે કે, 2019માં ફરીથી ચૂંટણી જીતીને તેઓ દેશના પીએમ બનશે.

જો પહેલી નજરે જોવામાં આવે તો, મોદી અને મુલાયમ ભારતીય રાજકારણના બે ધ્રુવ પર રહ્યા છે. મુલાયમ મંડલ 90ના દાયકામાં રાજનીતિનો એક મોટો ચહેરો હતો, જ્યારે મોદી તે સમયગાળામાં કમંડલની રાજનીતિના આધારસ્તંભોમાંના એક રહ્યા હતા. જ્યારે મોદીએ 1990માં સોમનાથથી અડવાણીની રામ રથયાત્રા શરૂ કરી હતી, ત્યારે મુલાયમે યુપીના મુખ્યમંત્રી તરીકે એ જ વર્ષે અયોધ્યામાં કાર સેવકોના જૂથ પર ગોળીબાર કરાવ્યો હતો, જેમાં પાંચ રામ ભક્તો માર્યા ગયા હતા.

આ પણ વાંચો: મુલાયમ સિંહ યાદવની જિંદગી સાથે જોડાયેલા 10 મોટા રહસ્યો, પ્રેમ-પોલિટિક્સની કહાની

મુલાયમ અયોધ્યામાં રામજન્મભૂમિ પર મંદિર નિર્માણના સખત વિરોધમાં હતા, તેમનું સમગ્ર રાજકારણ યાદવ-મુસ્લિમ વોટબેંકને બચાવવાનું હતું, તેથી મોદી અયોધ્યામાં રામ મંદિરના નિર્માણના સૌથી પ્રખર સમર્થક જ નહોતા, પરંતુ તેમણે પોતે પણ તેનો સામનો કર્યો હતો. PM રહીને તમામ કાયદાકીય અડચણોને દુર કરવા માટે ઓગસ્ટ 2020માં તેઓ રામજન્મભૂમિ ખાતે મંદિરના નિર્માણ માટે ભૂમિપૂજન કરવા પહોંચ્યા હતા. રાજકારણમાં સામાન્ય રીતે 'નેતાજી' તરીકે ઓળખાતા મુલાયમ સિંહને તેમના મુસ્લિમ પ્રેમને કારણે 'મુલ્લા મુલાયમ' કહેવામાં આવ્યા અને મોદી 'હિન્દુ હ્રદય સમ્રાટ'.

પહેલી નજરે તો બંનેની રાજનીતિ કે ઓળખાણમાં કંઈ સામ્ય નહોતું, છતાં પરસ્પર સંબંધો આટલા સારા કેવી રીતે હોઈ શકે. તેનું રહસ્ય મુલાયમ સિંહનું તે વિશેષ કાર્ય હતું, જેને ભારતીય રાજકારણમાં ઘણા લોકો, ખુદ મોદી પણ માનતા હતા. રાજકીય વિચારોની બાબતમાં સમાધાન ન કરનારા મુલાયમ સિંહ અંગત સંબંધો જાળવવા કે અંગત સંબંધો બનાવવાના વિરોધી નહોતા. આ જ કારણ હતું કે, ન માત્ર સમાજવાદી ચળવળ અથવા તે પ્રકારની રાજનીતિ સાથે જોડાયેલા લોકો જ મુલાયમ સિંહને નેતાજી કહેતા, પરંતુ બિન-સમાજવાદી રાજકારણના લોકો પણ તે માનતા હતા.

પાર્ટી લાઇનથી ઉપર ઉઠીને બીજાની મદદ કરવી:

હંમેશા પાર્ટી લાઇનથી ઉપર ઉઠીને બીજાની મદદ કરવી કે કોઈની સારી વાતની દિલથી પ્રશંસા કરવી, આ મુલાયમ સિંહનો ખાસ સ્વભાવ હતો. જો એવું ન હોત તો ગૃહમાં મુલાયમ સિંહ જેવા નેતા 2019ની ચૂંટણીમાં મોદીના ફરી આવવાની ભવિષ્યવાણી કેવી રીતે કરી શકે, તેઓ કેવી રીતે મોદીને ફરીથી પીએમ બનાવવાની શુભકામનાઓ આપી શકે, તે પણ ત્યારે લોકસભામાં સૌથી વધુ પ્રતિનિધિઓ મોકલવાવાળું રાજ્ય યુપી મુલાયમના પોતાના પક્ષ, સમાજવાદી પાર્ટીનો સીધો સામનો ભાજપ હોય.

મુલાયમ સિંહ અને મોદી વચ્ચેના સંબંધો છેલ્લા એક દાયકામાં ગાઢ બન્યા હતા. બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે કે, 2012માં બમ્પર બહુમતી સાથે યુપીમાં પુત્ર અખિલેશની સરકાર બનાવનાર મુલાયમ સિંહે 2013માં ભાજપના પીએમ પદના ઉમેદવાર તરીકે મોદીના નામની જાહેરાત થતાની સાથે જ નજીકના લોકો વચ્ચે આ વાત કહી હતી કે, 2014માં જ યુપીમાં મોદીના ડંકા વાગશે.

આ પણ વાંચો: અજીબ સંયોગ; જે હોસ્પિટલમાં પત્નીનું નિધન થયું ત્યાં જ નેતાજીએ 93 દિવસ પછી અંતિમ શ્વાસ લીધા

જાણકાર સૂત્રોનું કહેવું છે કે, 2013ના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જ્યારે 13 તારીખે બીજેપી સંસદીય બોર્ડ દ્વારા વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે તેમના નામની જાહેરાત કરવામાં આવી, ત્યારે મુલાયમ સિંહે ખુદ મોદીને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. જાહેરાતના થોડા દિવસોમાં જ મુલાયમે મોદીને ફોન કરીને 2014ની લોકસભા ચૂંટણી માટે શુભેચ્છા પાઠવી હતી. આટલું જ નહીં, હસતાં હસતાં મુલાયમે એમ પણ કહ્યું- મોદીજી, તમે મારા પુત્રનું કરિયર બગાડશો.

મુલાયમ સિંહની વાત સ્વાભાવિક હતી. 2012 માં, અખિલેશે બમ્પર ચૂંટણી જીત પછી યુપીમાં મુખ્ય પ્રધાનનું પદ સંભાળ્યું હતું. જો 2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં સપાએ યુપીમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું હોત, તો અખિલેશે રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી હોત, પરંતુ ભારતીય રાજનીતિના ધુરંધર મુલાયમને ખબર હતી કે, જો મોદી તેમના ચહેરાની સામે હોય તો યુપીમાં સપાની નાડી ઓગળી શકે તેમ નથી. છેવટે, એવું જ થયું. 2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં સપાને માત્ર પાંચ બેઠકો મળી હતી, જ્યાં મુલાયમનું કુળ પોતે જ મેદાનમાં હતું. ભારતીય રાજનીતિમાં એવા કેટલા લોકો છે, જેઓ પોતાના સૌથી મોટા રાજકીય વિરોધીને આટલી હિંમત અને ઉદારતાથી સત્ય કહી શકે છે, એટલું જ નહીં, અગાઉથી જીતની શુભેચ્છા પણ આપી દે છે. મોદી આજે જ્યારે મુલાયમને મોટા દિલ વાલા કહેતા જોવા મળે છે, ત્યારે તેમની પાસે મુલાયમને લગતી ઘણી એવી ટુચકાઓ હશે, જેમાંથી ઘણા તેમના પોતાના અનુભવો પણ છે.

મુલાયમ સિંહના વ્યક્તિત્વની ખાસિયત:

મુલાયમના વ્યક્તિત્વની આ ખાસિયત હતી, જેણે મોદીને તેમના પ્રશંસક બનાવ્યા છે. તેથી જ્યારે મોદીને પહેલીવાર પીએમ તરીકે શપથ લેવાનો સમય આવ્યો ત્યારે તેમણે પોતે ફોન કરીને મુલાયમ સિંહને આમંત્રણ આપ્યું હતું. મુલાયમે તેમનું આમંત્રણ સ્વીકાર્યું અને ખૂબ જ ઉત્સાહથી તેમાં જોડાયા હતા. 26 મે 2014ના રોજ શપથ ગ્રહણની સાંજે મોદી માટે મુલાયમ સિંહનું મહત્વ દેખાઈ આવ્યું હતું.

તે દિવસે સાંજે મુલાયમ સિંહ આવીને પાછળની હરોળમાં બેસી ગયા હતા. અમિત શાહે આ જોયું કે, તરત જ તેઓ મુલાયમ પાસે દોડી ગયા અને તેમને આગળની હરોળમાં લાવ્યા હતા, તેમને ખુરશી પર બેસાડ્યા હતા. આ કાર્ય અમિત શાહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેઓ મોદીના ખાસ લેફ્ટનન્ટ તરીકે, 2014ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન યુપીમાં ભાજપના પ્રચાર અભિયાનના પ્રભારી હતા અને યુપીમાં 80માંથી 71 બેઠકો ભાજપની જોળીમાં આવી હતી. તેમણે પોતાની સંગઠનાત્મક શક્તિ સાબિત કરી હતી. આ ચૂંટણીમાં મોદી અને શાહે મુલાયમ અને તેમની સમાજવાદી પાર્ટીને હાંસિયામાં ધકેલીને સૌથી વધુ નુકસાન કર્યું હતું. રાજનીતિના ક્ષેત્રમાં જોરદાર લડાઈ કરવા છતાં, પરસ્પર પ્રેમ અને પ્રતિસ્પર્ધી પ્રત્યેનો આદર એ ભારતીય રાજકારણની ઉચ્ચ પરંપરાનું પ્રતીક બની ગયું.

એટલું જ નહીં, 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પછી જ્યારે યુપીમાં યોગી આદિત્યનાથના નેતૃત્વમાં ભાજપની સરકાર બની, જેના આર્કિટેક્ટ મોદી અને શાહ હતા, ત્યારે તે શપથ ગ્રહણ કાર્યક્રમમાં પણ મુલાયમ સિંહને પૂર્ણ સન્માન સાથે મંચ પર બોલાવવામાં આવ્યા હતા. મુલાયમની વિશેષતા એ પણ કહેવાશે કે, ભાજપ અને મોદી જેમણે તેમને યુપીના રાજકારણમાં જોરદાર ફટકો આપ્યો હતો અને તેમના પુત્ર અને અનુગામી અખિલેશ યાદવના હાથમાંથી યુપીની સત્તા છીનવી લીધી હતી, તેમનું આમંત્રણ સ્વીકારીને શપથગ્રહણ કાર્યક્રમમાં જોડાયા હતા. આ ઉપરાંત, યોગી આદિત્યનાથને દિલથી શુભેચ્છાઓ પણ પાઠવી હતી. આજે એ જ યોગી આદિત્યનાથ, જેઓ યુપીમાં બીજી વખત પૂર્ણ બહુમતી સાથે ભાજપ સરકારની બાગડોર સંભાળી રહ્યા છે, તેઓ મુલાયમના માનમાં બે દિવસના રાજ્ય શોકની ત્વરિત જાહેરાત કરતા જોવા મળ્યા છે. માત્ર મોદી અને યોગી જ નહીં, ભાજપનો દરેક મોટો ચહેરો મુલાયમ સિંહને શ્રદ્ધાંજલિ આપતો જોવા મળ્યો હતો. નેતાજીના નિધનના સમાચાર મળતા જ ગૃહમંત્રી અમિત શાહ તાત્કાલિક મેદાંતા હોસ્પિટલ પહોંચ્યા હતા, જ્યાં આજે સવારે મુલાયમ સિંહે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.

મુલાયમ દ્વારા મોદીને આમંત્રણ:

મોદી મુલાયમને કેટલું માન આપતા હતા, તેનો અહેસાસ ત્યારે પણ થયો જ્યારે તેઓ ફેબ્રુઆરી 2015માં મુલાયમ પરિવારના આમંત્રણ પર સૈફઈ ગયા હતા, જ્યારે દેશમાં યાદવ રાજનીતિની બાગડોર બે મુખ્ય દેશના રાજ્યોમાં સંભાળનાર મુલાયમ અને લાલુ પરિવારના લગ્ન પ્રસંગમાં હાજરી આપી હતી. મુલાયમના ભાઈના પૌત્રના લગ્ન લાલુની પુત્રી સાથે નક્કી થયા હતા અને તિલક નિમિત્તે મોદી પોતાની વ્યસ્ત દિનચર્યામાંથી સમય કાઢીને સૈફઈ પહોંચ્યા હતા. ત્યાં મુલાયમ સિંહ પોતે આગળ વધીને મોદીને આવકાર્યા હતા, તેમને પોતાની સાથે તિલકોત્સવના પંડાલ તરફ લઈ ગયા હતા.

ભારતીય રાજકારણ, જે તાજેતરના વર્ષોમાં ઉગ્ર બન્યું છે, વ્યક્તિગત હુમલાઓ તેજ થયા છે, શબ્દોની સીમાઓ ઉડી ગઈ છે, વિપક્ષી નેતાઓને વડાપ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયમાં રહેલા લોકો માટે પણ અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં કોઈ ખચકાટ નથી અને મુલાયમનો પરસ્પર પ્રેમ, સંવાદિતા અને પરસ્પર પ્રેમ, આદર એ ભારતીય રાજનીતિનો વારસો છે, જેને સાચવવો જોઈએ, જેમાંથી પ્રેરણા લેવી જોઈએ અને રાજકારણમાં પ્રવેશેલા યુવાનોએ શીખવું જોઈએ. રાજનીતિમાં મતભેદ હોઈ શકે છે, મતભેદ નહીં, તેમના મૃત્યુ પછી પણ નેતાજી આ સંદેશ આપતા જોવા મળ્યા છે, જેના સાક્ષી મોદી પોતે રહ્યા છે.

(ડિસ્કે્લમર: આ લેખકના અંગત મંતવ્યો છે. લેખમાં આપેલી કોઈપણ માહિતીની ચોકસાઈ/સચોટતા માટે લેખક પોતે જ જવાબદાર છે. News18Gujarati આ માટે જવાબદાર નથી.)
Published by:Samrat Bauddh
First published:

Tags: PM Narendra Mod, Uttar pradesh election, મુલાયમસિંહ યાદવ

विज्ञापन

ન્યૂઝ 18 ગુજરાતી ટ્રેન્ડિંગ

વધુ વાંચો
विज्ञापन
विज्ञापन
विज्ञापन