Home /News /national-international /

Modi@8: ‘ભારતના રસીકરણ અભિયાને તમામ માન્યતાઓને સાબિત કરી ખોટી, આજે દુનિયા જુએ છે ઉદાહરણની નજરે’

Modi@8: ‘ભારતના રસીકરણ અભિયાને તમામ માન્યતાઓને સાબિત કરી ખોટી, આજે દુનિયા જુએ છે ઉદાહરણની નજરે’

ડ્રોનનો ઉપયોગ દુર્લભ સ્થળોએ રસી પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવતો હતો (Photo: Reuters File)

Vaccination in India - ભારત બાયોટેક અને ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) દ્વારા સહ-વિકસિત કોવેક્સિનની સફળતાએ લાંબા સમયથી ચાલતી માનસિકતાને તોડી નાંખી હતી કે પીપીપી જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રે કામ કરતા નથી

N.K. ARORA : થોડા સમય પહેલા એક જાણીતા ઇન્ટરનેશનલ મીડિયા-હાઉસે નિરાશાજનક આગાહી કરી હતી કે ભારતને તેની 1.4 અબજ વસ્તીને કોવિડ -19 સામે રસી આપવામાં (Vaccination in India) એક દાયકાથી વધુ સમય લાગી શકે છે. પરંતુ આ દાવાને તદ્દન ખોટો સાબિત કરી આપણો દેશ 1 વર્ષ 4 મહિનામાં 15 વર્ષથી વધુની ઉંમરના 97 ટકા લોકો રસીનો પહેલો ડોઝ (Vaccine)અને 86 ટકા લોકો બંને ડોઝ આપી ચૂક્યો છે. આ સફળતાએ સાબિત કર્યું કે, ભારતના રસી ઉત્પાદકો (Vaccine Developers in india) માત્ર કોન્ટ્રાક્ટ ઉત્પાદકો જ નહીં, પણ વેક્સિન ડેવલપર્સ પણ છે. તેનાથી સાબિત થાય છે કે ભારતની ડ્રગ રેગ્યુલેટરી સિસ્ટમ (India’s drug regulatory system) માત્ર કાર્યક્ષમતા જ નહીં, પરંતુ નવીનતા પણ ધરાવે છે. તેણે સાબિત કર્યું કે જાહેર ક્ષેત્રમાં ભારતની રસી લોજિસ્ટિક્સ સર્વિસ-ડિલિવરી મેચ થઈ શકે છે અને કેટલાક પાસાઓમાં વિશ્વના અન્ય દેશોને પણ વટાવી શકે છે. તેણે સાબિત કર્યું કે રસીકરણ અભિયાનનો ડિજિટલ સપોર્ટ એવા કોવિન પોર્ટલ (Cowin Portal) દ્વારા દર્શાવ્યા મુજબ આરોગ્ય ટેક-સોલ્યુશનની દિશામાં ભારત વિકસિત દેશો સહિત સમગ્ર વિશ્વ માટે ઉદાહરણ સ્વરૂપ બની શકે છે.

આ બધુ શક્ય બન્યું, કારણ કે કોવિડ -19 દરમિયાન રાજકીય ઇચ્છાશક્તિનો સીધો સહકાર હતો અને જાહેર આરોગ્યની બાબતમાં અગાઉ ક્યારેય નહોતું થયું તે સંભવ કરવામાં આવ્યું અને વૈજ્ઞાનિકો, અમલદારો, ટેકનોક્રેટ્સ, ડોકટરો, પેરામેડિક્સ, આરોગ્ય કાર્યકરો અને ઉદ્યોગોએ સ્પષ્ટ લક્ષ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું, જે મહત્વાકાંક્ષી પરંતુ હાંસલ કરી શકાય તેવા હતા.

ઉદાહરણ તરીકે, 2020ની શરૂઆતમાં એક વર્ષની અંદર કોવિડ -19 રસીની શોધ કરવી લગભગ અશક્ય મનાતું હતું. પરંતુ 1 જાન્યુઆરી, 2021 સુધીમાં વાયરસ ભારતમાં આવ્યાના એક વર્ષ કરતા પણ ઓછા સમયમાં બે રસીઓ - કોવેક્સિન અને કોવિશિલ્ડને ઇમરજન્સી યુઝ ઓથોરાઇઝેશન મળી ગયું હતું અને અન્ય ઘણી રસીઓ પણ નિર્માણમાં હતી. આ બધુ એટલા માટે શક્ય બન્યું હતું, કારણ કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ફેબ્રુઆરી-માર્ચ 2020માં કોવિડ-રસીના કાર્ય અને ડેવલપમેન્ટની દેખરેખ માટે નિષ્ણાંત સમિતિઓની રચના કરી હતી.

ભારત બાયોટેક અને ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) દ્વારા સહ-વિકસિત કોવેક્સિનની સફળતાએ લાંબા સમયથી ચાલતી માનસિકતાને તોડી નાંખી હતી કે પીપીપી જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રે કામ કરતા નથી. આ અનુભવ હવે એક મોડેલ તરીકે કામ કરે છે, જ્યાં જાહેર અને ખાનગી પાર્ટનર્સ લાઇફ-સેવિંગ પ્રોડક્ટ્સને સમયસર પહોંચાડવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક મોડ પર સાથે મળીને કામ કરે છે.

આ પણ વાંચો - Modi@8: પીએમ મોદી સાચા અર્થમાં લોખંડી ઇચ્છાશક્તિવાળા વ્યક્તિ: યોગી આદિત્યનાથ

નેશનલ ટેક્નિકલ એડવાઇઝરી ગ્રુપ ઓન ઇમ્યુનાઇઝેશન (NTAGI) અને સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કન્ટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO) સહિત નિયમનકારી સેટ-અપે રસીને મંજૂરી આપવા માટે ઝડપી વ્યવસ્થાપન પ્રક્રિયામાં નવીનતા લાવી હતી. કોવિડ-19 પહેલા આ પ્રક્રિયામાં સરળતાથી 5થી 10 વર્ષ લાગી જતા હતા. પરંતુ આ મહામારીએ આપણને ઝડપી પ્રક્રિયાની જરૂરિયાત સમજાવી.

દેશે કોવિડ રસીકરણ કાર્યક્રમ માટે પોતાની રસી લોજિસ્ટિક્સ ડિલિવરી સિસ્ટમને અનુકૂળ અને અપગ્રેડ કરવા માટે દાયકાઓના સાર્વત્રિક રસીકરણ કાર્યક્રમમાં પણ પરીવર્તન કર્યું હતું. બીજી તરફ મેનેજમેન્ટ વિદ્યાર્થીઓ માટે સપ્લાય ચેન કેસ સ્ટડીનો રસપ્રદ વિષય બની શકે છે. ડ્રોનનો ઉપયોગ દુર્લભ સ્થળોએ રસી પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવતો હતો. જ્યાં રસ્તાઓ ન હતા, ત્યાં પરિવહન માટે સાયકલનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, રણમાં ઊંટોની મદદ લેવામાં આવી હતી. તો હોડીઓ તેમને નદીઓની પેલે પાર લઈ જતી હતી. ટેકરીઓમાં રસીઓ પીઠ પર લઈ જવામાં આવી હતી. આ બધું જ શક્ય બન્યું હતું, કારણ કે નેશનલ એક્સપર્ટ ગ્રુપ ઓન વેક્સિન એડમિનિસ્ટ્રેશન ફોર કોવિડ-19 (NEGVAC) જેવી વિશેષ સમિતિઓએ 2020ના મધ્યથી આવતી દરેક વિગતો પર વિચાર શરૂ કર્યા હતા અને રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન સાધી માંગ-પુરવઠા મૂલ્યાંકન તાત્કાલિક કરવામાં આવી રહ્યું હતું. જ્યારે ઘણા વિકસિત દેશોને ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ આપવા માટે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો, ત્યારે ભારતે શરૂઆતથી જ ડિજિટલ રસી પ્રમાણપત્રો આપવાનું શરૂ કર્યું હતું.

(DISCLAIMER:ડૉ એન કે અરોરા નેશનલ ટેકનિકલ એડવાઈઝરી ગ્રુપ ઓફ ઈમ્યુનાઈઝેશન (NTAGI) ના વડા છે


એક સમર્પિત અને પ્રતિભાવશાળી સેલ દ્વારા આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા સંચાલિત શક્તિશાળી અને સર્જનાત્મક સંપર્ક વ્યૂહરચના તૈયાર કરવામાં આવી, જેણે વિકસતા વિજ્ઞાનને ડિમસ્ટિફાય કરવા માટે વૈજ્ઞાનિકો સાથે કામ કર્યું અને ઝડપથી બદલાતી વાસ્તવિકતાઓના સંદર્ભમાં દેશમાં વિશ્વાસનું વાતાવરણ બનાવવામાં મદદ કરી હતી.

શરૂઆતમાં રસીના વિરોધને પહોંચી વળવાથી માંડીને લોકોને ખાતરી આપવા સુધી કે શા માટે કેટલાક નબળા જૂથોને અન્ય કરતા વધુ પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ અને પ્રથમ શાળાઓ બંધ થવા પર અને પછી ફરીથી ખોલવા પર રોગચાળા દ્વારા વર્ગીકૃત પ્રતિસાદ માટે સ્પષ્ટ તર્ક રજૂ કરવો જોઈએ, તે દર્શાવે છે કે નિષ્ણાતો લોકો સાથે સીધી રીતે એક સ્પષ્ટ અને કસ્ટમાઇઝ્ડ ભાષામાં વાત કરે છે જેને તેઓ શ્રેષ્ઠ રીતે સમજી શકે છે.

આ પણ વાંચો - Modi@8: પીએમ મોદી સાચા અર્થમાં લોખંડી ઇચ્છાશક્તિવાળા વ્યક્તિ: યોગી આદિત્યનાથ

સામાજિક એકત્રીકરણ અભિયાનનું નેતૃત્વ પીએમ મોદીએ જ કર્યું હતું. તેમણે વિવિધ જાહેર સંબોધનો દ્વારા તમામ સમુદાયને એકત્રિત કર્યો અને રસી ઉત્પાદકો અને પોલિસીમેકર્સ સાથે સીધા અને તળિયાના સ્તરે આરોગ્ય કાર્યકરો સાથે સંકળાયેલા હતા. રસી માટે ખચકાટ અનુભવતા લોકો માટે 'હર ઘર દસ્તક' અભિયાન હેઠળ તેમના દરવાજા ખખડાવવામાં આવ્યા હતા.

રસીકરણમાં લોકોની વિશાળ અને નજીકની સાર્વત્રિક ભાગીદારીથી ડ્રાઇવ માટે સફળતાનો કોઈ મોટો પુરાવો નથી. પરંતુ રસીકરણ અભિયાનની સફળતા ભારતના રાષ્ટ્રીય ચરિત્રની સ્થિતિસ્થાપકતાનો પુરાવો પણ રહેશે. કોવિડ -19 રસીકરણ અભિયાન દરમિયાન ઇકોસિસ્ટમના તમામ ભાગોને સાંકળતા 360-ડિગ્રી રિસ્પોન્સથી અમને ખ્યાલ આવી ગયો કે આપણે શું કરવા સક્ષમ છીએ.

(DISCLAIMER:ડૉ એન કે અરોરા નેશનલ ટેકનિકલ એડવાઈઝરી ગ્રુપ ઓફ ઈમ્યુનાઈઝેશન (NTAGI) ના વડા છે. એક સર્વોચ્ચ પેનલ કે જે ભારતમાં કોવિડ-19 રસીના ઉપયોગ અંગે નિર્ણાયક નિર્ણયો લે છે. આ લેખમાં વ્યક્ત કરાયેલા મંતવ્યો લેખકના છે અને તે આ પ્રકાશનના સ્ટેન્ડનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નથી.)
First published:

Tags: Corona Vaccination, Modi Government 2.0, પીએમ મોદી

આગામી સમાચાર