Home /News /national-international /

જગન્નાથ મંદિરના ખજાનામાં શું-શું છે? ASIએ ‘આંતરિક રત્ન ભંડાર’ ખોલવા કરી અરજી

જગન્નાથ મંદિરના ખજાનામાં શું-શું છે? ASIએ ‘આંતરિક રત્ન ભંડાર’ ખોલવા કરી અરજી

ઓરિસ્સાનું જગન્નાથ મંદિર

Puri Jagannath Temple - જગન્નાથ મંદિર અધિનિયમ મુજબ રત્ન ભંડારનું દર 3 વર્ષે ઓડિટ થવું જોઈએ. જોકે એક પછી એક સરકારો તેમના રાજકીય પરિણામો વિશે ડરતી હોવાથી ઓડિટથી દૂર રહી રહી છે કારણ કે આસ્થાને હાનિ પહોંચતા સરકાર સામે અસ્થિરતા ઉભી થઈ શકે છે

વધુ જુઓ ...
પૂરી : ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણે (ASI) શ્રી જગન્નાથ મંદિર (Jagannath Temple)પ્રશાસન (SJTA)ને પૂરી, ઓડિશા ખાતેના 12મી સદીના મંદિરના 'આંતરિક રત્ન ભંડાર' ખોલવા માટે અપીલ કરી છે. ASIના અધિક્ષક પુરાતત્વવિદે SJTAના મુખ્ય વહીવટકર્તાને લખેલા પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે રત્ન ભંડાર (તિજોરી)ની આંતરિક ચેમ્બરની સ્થિતિ અને બંધારણ પર જળવાયુ-આબોહવાની કોઈપણ સંભવિત અસર જોવા માટે ખોલવી જોઈએ. ASIએ આ પત્રની નકલ રાજ્યના કાયદા વિભાગ, પુરાતત્વ વિભાગ અને દેશના સાંસ્કૃતિક વારસાના પુરાતત્વીય સંશોધન અને સંરક્ષણ માટે જવાબદાર સંસ્થાના ડિરેક્ટર જનરલને પણ મોકલી છે.

ASIનો આ પત્ર મંદિર સંચાલન સમિતિના અધ્યક્ષ ગજપતિ મહારાજ દિવ્યસિંહ દેબ દ્વારા 'રત્ન ભંડાર' ખોલવાની વિનંતી કર્યા બાદ આવ્યો છે. મંદિર સંચાલન સમિતિએ 6 જુલાઈના રોજ મળેલી બેઠકમાં રત્ન ભંડારનો આંતરિક કક્ષ ખોલવાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારમાં ઓછામાં ઓછા બે મુખ્ય ચેમ્બર(રૂમ) છે.

મંદિરના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર,બહારના ભંડારમાં દેવી-દેવતાઓના રોજિંદા વસ્ત્રોના આભૂષણો છે, જ્યારે 'આંતરિક ભંડાર ગૃહ'માં અન્ય જૂના આભૂષણો છે. ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટના નિર્દેશો પર એપ્રિલ, 2018માં 'રત્ન ભંડાર'ની અંદરની ચેમ્બર ખોલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ચાવીઓ ન મળવાને કારણે તે સફળ થઈ શક્યો ન હતો, તેથી ASI અધિકારીઓ, પૂજારીઓ અને અન્ય લોકોની ટીમે બહારથી જ રત્ન ભંડારનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું." આ અગાઉ ભગવાન જગન્નાથ મંદિરનું 'રત્ન ભંડાર' 1978 અને 1982માં ખોલવામાં આવ્યું હતું.

ASI સુપ્રિટેન્ડન્ટ અરુણ મલિકે પત્ર પર કોઈ ટિપ્પણી કરી ન હતી, પરંતુ જગન્નાથ મંદિર વહીવટીતંત્રના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મંદિર સંચાલન સમિતિની બેઠક દરમિયાન આ અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. મંદિરના પ્રબંધક (વિકાસ) અજય કુમાર જેનાએ જણાવ્યું હતું કે પત્ર મંદિર વ્યવસ્થાપન સમિતિ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે અને આગળની કાર્યવાહી નક્કી કરવામાં આવશે અને કાયદા વિભાગને જાણ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો - લાલ કિલ્લાની પ્રાચીરથી પીએમ મોદીએ કર્યું પંચપ્રણનું આહ્વાન, જાણો શું છે આ

જેનાએ કહ્યું, “કોઈને ખબર નથી કે રત્ન ભંડારમાં ખરેખર શું રાખવામાં આવ્યું છે. ભગવાનના ખજાનાની અંદર શું છે તે શોધવા માટે વિગતવાર નિરીક્ષણની જરૂર છે. જો મેનેજિંગ કમિટી તપાસ માટે મંજૂરી આપે તો રત્ન ભંડારના નિરીક્ષણ માટે અમે 2018માં અનુસરેલી પ્રક્રિયા જ ફરી અપનાવવામાં આવશે."

જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારમાં બે ખંડનો સમાવેશ થાય છે - 'આંતરિક ભંડાર' અને બાહ્ય ભંડાર'. તેમાંથી 800થી વધુ કિંમતી વસ્તુઓ અને ઝવેરાત છે, જે પૂરીના ભક્તો અને રાજાઓએ દાનમાં આપ્યા હતા. પૂરીના રાજા ગજપતિ રામચંદ્ર દેવ દ્વારા ફેબ્રુઆરી 1926માં તૈયાર કરવામાં આવેલી યાદી અનુસાર જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાના સોનાના મુગટ સહિત 150 સોનાના આભૂષણો સહિત 837 વસ્તુઓ છે, જેનું વજન 15 કિલોથી વધુ છે. આ ઉપરાંત અંદરના ખજાનામાં સોનાના હાર, કિંમતી રત્નો, સોનાની પ્લેટ, મોતી, હીરા, પરવાળા અને ચાંદીની વસ્તુઓ છે.

રાજ્યની નવીન પટનાયક સરકારે ચાવીઓ ગુમ થવાના બનાવો અને સંજોગોની તપાસ કરવા હાઇકોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ રઘુબીર દાસની આગેવાની હેઠળ એક વ્યક્તિનું કમિશન બનાવ્યું હતું. કમિશને ડિસેમ્બર 2018માં 324 પાનાનો અહેવાલ સુપરત કર્યો હતો, જોકે રાજ્ય સરકારે હજુ સુધી આ અહેવાલ વિધાનસભા સમક્ષ મુક્યો નથી.

મંદિરના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે રત્ન ભંડારનું છેલ્લે 1984માં આંશિક રીતે નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેની સાત ચેમ્બરમાંથી માત્ર ત્રણ જ ખોલવામાં આવી હતી. રત્ન ભંડારની ચકાસણી માર્ચ, 1962માં મંદિરના સંચાલક એલ મિશ્રા દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે ઓગસ્ટ 1964 સુધી ચાલુ રહી હતી. આ તપાસ દરમિયાન 602 વસ્તુઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. ફરીથી મે 1967માં એક નવી ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેમાંથી માત્ર 433 વસ્તુઓનું પરીક્ષણ કરી શકાયું હતું. 1985માં ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણે જગન્નાથ મંદિરની અંદરની ચેમ્બરને અમુક સમારકામ માટે ખોલવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે ત્રણ બંધ દરવાજામાંથી માત્ર 2 જ ખોલી શકાયા હતા.

જગન્નાથ મંદિર અધિનિયમ મુજબ રત્ન ભંડારનું દર 3 વર્ષે ઓડિટ થવું જોઈએ. જોકે એક પછી એક સરકારો તેમના રાજકીય પરિણામો વિશે ડરતી હોવાથી ઓડિટથી દૂર રહી રહી છે કારણ કે આસ્થાને હાનિ પહોંચતા સરકાર સામે અસ્થિરતા ઉભી થઈ શકે છે.

અગાઉ 6 જુલાઈના રોજ પુરીના રાજા ગજપતિ મહારાજા દિબ્યાસિંહ દેબે રત્ન ભંડારને વહેલામાં વહેલી તકે ખોલવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે રત્ન ભંડારની સ્થિતિ સારી ન હોવાથી તેની વહેલી તકે સમારકામની પણ માંગ કરી હતી.
First published:

Tags: Jagannath temple, Lord Jagannath Temple

विज्ञापन

विज्ञापन

આગામી સમાચાર

विज्ञापन
विज्ञापन