Home /News /national-international /

એન્ટાર્કટિકા પર દેખાયા સંકટના વાદળો! નજરઅંદાજ કરવાથી પૃથ્વી પર આવી શકે છે નવી મુશ્કેલીઓ

એન્ટાર્કટિકા પર દેખાયા સંકટના વાદળો! નજરઅંદાજ કરવાથી પૃથ્વી પર આવી શકે છે નવી મુશ્કેલીઓ

સંશોધનકારોને લાગે છે કે આ વાદળો આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) માટે ઉપયોગમાં લેવાતા દાખલાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ હોઈ શકે છે (તસવીર - shutterstock)

climate change - એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે એન્ટાર્કટિકાના વાદળોમાં બરફ અને પાણીની ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ અલગ અલગ છે

વાદળો (Clouds) પૃથ્વીની ક્લાઇમેટોલોજિકલ પ્રક્રિયાઓ (Climatological processes of the earth)માં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેઓ માત્ર વરસાદની પ્રક્રિયામાં જ ફાળો આપતા નથી, પરંતુ તેઓ પૃથ્વી પર આવતા સૂર્યપ્રકાશને (Sunlight) પરાવર્તિત કરીને અહીં તાપમાનમાં વધારાને અટકાવવામાં પણ મદદ કરે છે. વાદળોની રચનામાં ઘણી બધી પ્રક્રિયાઓ સામેલ છે, જેમાં પૃથ્વીની સપાટી પરની પ્રક્રિયાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. પરંતુ એન્ટાર્કટિકાની ઉપર જે વાદળો (Different kind of Clouds on Antarctica) દેખાયા છે, તે થોડા અલગ છે. સંશોધનકારોને લાગે છે કે આ વાદળો આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) માટે ઉપયોગમાં લેવાતા દાખલાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ હોઈ શકે છે.

કઇ રીતે અલગ છે આ વાદળો?

એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે એન્ટાર્કટિકાના વાદળોમાં બરફ અને પાણીની ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ અલગ અલગ છે. આ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાને કારણે આ વાદળો દ્વારા પરાવર્તિત થતા ઘણા સૂર્યપ્રકાશમાં ફેરફાર થાય છે. આ અભ્યાસ માટે સંશોધકોએ આ વાદળોમાં બરફ બનાવવાની બીજી પ્રક્રિયાની શોધ કરી છે, જેમાં પેટર્ન, સેટેલાઇટ ફોટોગ્રાફ્સ અને વિમાનોમાંથી લેવામાં આવેલા વાદળોના ડેટાનો સમાવેશ થાય છે.

આ પ્રક્રિયામાં બર્ફીલા કણો અતિ ઠાંડા પાણીના ટીપાં સાથે અથડાય છે, જેના કારણે આ ટીપાં થીજી જાય છે અને વિખેરાઇ જાય છે અને વાદળોમાં વધુ બરફ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને હેલાટ-મોસોપ રીમ સિન્ટરિંગ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાથી વાદળો ધૂંધળા બની જાય છે. વાદળોથી અવકાશમાં પરાવર્તિત થતો પ્રકાશ ઓછો થાય છે, જે પૃથ્વી પર આવે છે અને મહાસાગરોને ગરમ કરે છે.

યુનિવર્સિટી ઓફ વોશિંગ્ટનના વાતાવરણીય વૈજ્ઞાનિક રશેલ એટલાસ કહે છે, "સાઉથ ઓશન એક વિશાળ વૈશ્વિક ઉષ્માનો ભંડાર છે. પરંતુ વાતાવરણમાંથી ગરમી લેવાની ક્ષમતાનો આધાર ઉપલા સમુદ્રના તાપમાનની રચના પર રહેલો છે, જેનો સીધો સંબંધ ત્યારબાદની ઉપરનો પ્રદેશ વાદળોથી કેટલો ઢંકાયેલો છે તેની સાથે છે."

મહાસાગરોમાં પહોંચી રહી છે સૂર્યની ગરમી

સંશોધકોના અંદાજ મુજબ -3 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી -8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચેનું તાપમાન ધરાવતા વાદળોના માધ્યમથી, લગભગ 10 વોટ પ્રતિ ચોરસ મીટરની વધારાની ઊર્જા સૂર્યમાંથી સમુદ્રમાં પહોંચી રહી છે. જે ભૂપ્રદેશનું તાપમાન બદલવામાં સક્ષમ છે. આ વાદળોની અંદરનો બરફ એકદમ સક્ષમ છે જે સમુદ્રમાં ખૂબ જ ઝડપથી પડે છે. આ વાદળોમાં પાણીની માત્રા ઘટાડે છે અને વાદળોના ઘણા ગુણધર્મો પરીવર્તિત થાય છે.

આ પણ વાંચો - હિના રબ્બાની ખાર અને બિલાવલ ભુટ્ટો વચ્ચે હતું અફેર! રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં આપત્તિજનક સ્થિતિમાં પકડાયા હતા?

એટલું જ નહીં, વાદળની અંદર થતી ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ પણ તેમના કદને અસર કરે છે. આ પ્રકાશને પરાવર્તિત કરવાની તેમની ક્ષમતાને પણ અસર કરે છે અને તે નક્કી કરે છે કે તેઓ પાણીને ગરમ થવાથી કેટલું બચાવી શકે છે. સંશોધકોનું કહેવું છે કે આ તમામ પરિબળોને ક્લાઇમેટ પેરાડાઈમ્સમાં સામેલ કરવા પડશે નહીંતર તેમની અસરકારકતા પર અસર પડી શકે છે.

વાદળો પર પણ અસર કરે છે બરફ

એટલસનું કહેવું છેકે બરફના ક્રિસ્ટલ ઘણી વખત સંપૂર્ણ પાતળા વાદળોને સાફ કરી દે છે. જેનાથી ક્ષૈતિજ વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ ઘટી જાય છે. સાથે જ તેઓ અન્ય વાદળોમાં પણ અમુક અંશે તરલતા દૂર કરે છે. આ રીતે તેઓ વર્તુળનો વિસ્તાર ઘટાડે છે અને બાકીના વાદળને પણ ઝાંખા કરી દે છે.

એજીયુ એડવાન્સમાં પ્રકાશિત થયેલા આ અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ફેબ્રુઆરી પછી આવતા એન્ટાર્કટિકાની ઉનાળાની ઋતુમાં 90 ટકા આકાશ વાદળોથી ઢંકાઈ ગયું હશે. તેમાંથી એક ચતુર્થાંશ આવા વાદળો પણ છે. જેને જોતા આવા વાદળોની અસરને અવગણવી તે યોગ્ય રહેશે નહીં. હવે આબોહવાના દાખલાઓમાં વાદળોના પ્રકારોનો સમાવેશ એ એક મોટી આવશ્યકતા બની રહી છે.
First published:

Tags: Climate change, Earth

આગામી સમાચાર