Home /News /madhya-gujarat /

કોવિડ-19ની સારવારમાંથી કેમ પડતી મૂકવામાં આવી પ્લાઝમા થેરેપી? હવે પ્લાઝમાં થેરેપીનો શું વિકલ્પ?

કોવિડ-19ની સારવારમાંથી કેમ પડતી મૂકવામાં આવી પ્લાઝમા થેરેપી? હવે પ્લાઝમાં થેરેપીનો શું વિકલ્પ?

પ્રતિકાત્મક તસવીર

ભારત સરકારની નેશનલ ટાસ્ક ફોર્સે ભલામણ કરી કે કોરોનાની કલિનીકલ મેનેજમેન્ટ ગાઈડલાઈનમાંથી પ્લાઝમા થેરેપીની હટાવી દેવામાં આવે. જેનો અર્થ તે થતો હતો કે હવે ભારત સરકારની તે સલાહ નથી કે કોઈ પણ હોસ્પિટલમાં જયાં કોવિડ દર્દી હોય તેને પ્લાઝમા થેરેપી આપવામાં આવે

વધુ જુઓ ...
    પાર્થેશ શુક્લા, અમદાવાદ : દેશમાં કોરોનાની સારવારમાં પ્લાઝમા થેરેપીનો પ્રથમ પ્રયોગ અમદાવાદમાં થયો હતો. SVP હોસ્પિટલમાં બે દર્દીઓને આપવામાં આવેલી પ્લાઝમા થેરેપી કોરોનાની સારવારમાં આશાનું કિરણ લઈને આવી હતી. કોરોનાની રસી શોધાઈ ન હતી, કોરોનાની સારવારમાં કંઈ દવા કારગર છે તેને લઈ તબીબો પ્રયોગો કરી રહ્યા હતા, ત્યારે પ્રયોગાત્મક રૂપે પ્લાઝમા થેરેપી પર પસંદગી ઉતારવામાં આવી. ત્યાર પછી તમે સોશિયલ મીડિયા પર એવા મેસેજ જોયા હશે જયાં કોરોના દર્દીને પ્લાઝમા ડોનરની જરૂર હોય,તમે એવા પણ કેટલાય કિસ્સા સાંભળ્યા હશે જયાં દર્દીને પ્લાઝમા થેરેપી ન મળતા તેનું મોત થયું તેવું માનવામાં આવ્યું. ત્યારે પ્લાઝમા થેરેપી અસરદાર છે, તેને લઈ કોઈ નક્કર વૈજ્ઞાનિક આધાર કે આંકડા નહોતા છતાં પણ દર્દીના સગાઓ પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ રઝળપાટ કરતા જોવા મળતા. આ લોકોનો ત્યારે આંચકો લાગ્યો જયારે 17 મેના રોજ રાત્રે ભારત સરકારની નેશનલ ટાસ્ક ફોર્સે ભલામણ કરી કે કોરોનાની કલિનીકલ મેનેજમેન્ટ ગાઈડલાઈનમાંથી પ્લાઝમા થેરેપીની હટાવી દેવામાં આવે. જેનો અર્થ તે થતો હતો કે હવે ભારત સરકારની તે સલાહ નથી કે કોઈ પણ હોસ્પિટલમાં જયાં કોવિડ દર્દી હોય તેને પ્લાઝમા થેરેપી આપવામાં આવે. માટે લોકોના મનમાં તે સવાલ ઉદભવવો સ્વાભાવિક હતો કે જે પ્લાઝમા થેરેપીના અત્યાર સુધી ગુણગાન ગાવામાં આવતા હતા તે પ્લાઝમા થેરેપીને સરકારે આખરે પડતી કેમ મૂકી?

    ત્યારે સવાલ થવા લાગ્યા કે પ્લાઝમા થેરેપીને સારવારમાંથી પડતી મૂકવી યોગ્ય છે કે નહીં ? હવે પ્લાઝમા થેરેપીનો વિકલ્પ શું છે ? સૌથી પહેલા સમજવું પડે કે પ્લાઝમા છે શું ? પ્લાઝમા શબ્દ સાંભળતા જ કેટલાયના મગજમાં પ્લાઝમા ટીવીનો પણ વિચાર આવતો હશે.પ્લાઝમા ટીવી તો છે જ પણ પ્લાઝમા આપણા લોહીમાં પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. લોહીમાં જેમ રકતકણો, શ્વેતકણો અને પ્લેટેટસ હોય છે તેની સાથે પ્રવાહી સ્વરૂપે લોહીમાં પ્લાઝમા હોય છે.લોહીમાં 54.3 ટકા ભાગ પ્લાઝમાનો હોય છે..આ પ્લાઝમામાં 92 ટકા તો પાણી જ હોય છે. થોડો ભાગ એન્ટીબોડી અને પ્રોટીનનો હોય છે. પ્લાઝમાનું મુખ્ય કામ હોય છે આપણા શરીરમાં જે ભાગમાં જરૂર હોય ત્યાં એન્ટીબોડી કે પ્રોટીન પહોંચાડવાનું. શરીરમાંથી કાર્બન ડાયોકસાઈડ બહાર કાઢવામાં પણ પ્લાઝમાની જ મુખ્ય ભૂમિકા હોય છે .કોરોના આવ્યા પછી પ્લાઝમા શબ્દ લોકજીભે ચડી ગયો કેટલાયને થતું હશે કે આ પ્લાઝમા થેરેપી શું હજુ હમણાં જ શોધાઈ છે.તો આવા ભ્રમમાં ન રહેતા. આ થેરેપીનો પ્રયોગ તો 1920ની આસપાસ શરૂ થયો જયારે દુનિયામાં કોરોના જેવી જ મહામારી સ્પેનિશ ફલૂ સામે લડી રહી હતી. ત્યારે અમેરિકા અને યુરોપના દેશોમાં પ્લાઝમા થેરેપીના પ્રયોગો શરૂ થયા. ત્યાર બાદ દુનિયામાં વાયરસ સંબંધિત જેટલી મહામારી આવી તેમાં પ્લાઝમા થેરેપીનો પ્રયોગ થયો.

    સ્વાઈન ફૂલ, મર્સ, ઈબોલાને તબીબોએ પ્લાઝમા થેરેપીથી પડકારી. માટે જ જયારે દુનિયામાં કોરોના મહામારી આવી ત્યારે પ્લાઝમા થેરેપી શરૂ કરવામાં આવી. કોરોના આવ્યો ત્યારે લોકો ટપોટપ મરી રહ્યા હતા. વિજ્ઞાન નિ:સહાય અને લાચાર હતું. કોરોનાનું સંક્રમણ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું હતું. કોરોનાની કોઈ કડી મળતી નહોતી. ત્યારે વૈજ્ઞાનિકોએ વિવિધ સારવારને લઈ પ્રયોગો શરૂ કર્યા. પ્લાઝમા થેરેપી પણ તે પૈકીની એક હતી. વૈજ્ઞાનિકોએ તેના પર શરૂઆતમાં એટલા માટે પસંદગી ઉતારી કેમ કે અગાઉના વાયરસજન્ય રોગોમાં આ થેરેપીએ મદદ કરી હતી. માટે વૈજ્ઞાનિકોને આશા હતી કે જેમ સ્વાઈન ફલૂમાં કે ઈબોલામાં પ્લાઝમા થેરેપીએ મદદ કરી હતી, તેવી જ મદદ કોરોનામાં પણ મળશે. ત્યારે પ્લાઝમા થેરેપીને ઓફ લેબલ મંજૂરી આપવામાં આવી એટલે તે જરૂરી નહોતું કે આ સારવારનો ફરજીયાત ઉપયોગ કરવાનો જ, બીજું જયારે
    આ સારવારનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે દર્દીના સગાઓને પૂરી માહિતી આપવામાં આવે આ થેરેપીના નફા-નુકસાનને લઈ. ત્રીજું આ થેરેપીનો પ્રયોગ દર્દીને કોરોનાના લક્ષણો દેખાય તેના સાત દિવસમાં જ કરવાનો હતો કેમ કે એન્ટીબોડી શરૂઆતમાં જ બનતી હોય છે. જેથી આ થેરેપીથી દર્દીને ફાયદો થાય. તેવામાં સવાલ થાય કે આટલા સમય બાદ સરકારે કોરોનાની સારવારમાંથી કેમ પ્લાઝમા થેરેપીને પડતી મુકવાનો નિર્ણય લીધો?

    આ પણ વાંચો - ગુજરાતમાં મ્યુકરમાઇકોસિસના રોગને મહામારી ઘોષિત કરવામાં આવી

    કોરોનાને લઈ સારવારમાં પ્લાઝમા થેરેપી સામે શંકાની સોય દેશમાંથી તો ઉઠી રહી હતી. તેવામાં ઈંગ્લેન્ડના પ્રસિદ્ધ મેડિકલ જર્નલ લેન્સેટમાં પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ જે રિસર્ચ પેપર બહાર આવ્યું તેને સરકારને પ્લાઝમા થેરેપી પર ફેરવિચાર કરવા મજબૂર કરી. આ રિસર્ચ પેપરે પુરતા વૈજ્ઞાનિક આધારા સાથે સાબિત કરી દીધું કે કોરોનાની સારવારમાં પ્લાઝમા થેરેપી એકદમ નક્કામી છે. કોઈ જ ફાયદો નથી. દેશમાં પ્લાઝમા થેરેપીનો દુરુઉપયોગ પણ થઈ રહ્યો હતો. પ્લાઝમા થેરેપી કહેવાય છે કે દર્દીને શરૂઆતના સાત દિવસમાં આપવામાં આવે તો અસરદાર સાબિત થાય તેવો દાવો હતો.. પણ દેશમાં થઈ રહ્યું હતું એવું કે જે કોરોનાના ગંભીર દર્દીઓ છે તેમને પણ પ્લાઝમા થેરેપી આપવામાં આવી રહી હતી. તેવામાં ભારતમાં ICMRએ પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ જે પ્રયોગો કર્યા હતા તેના પરિણામ સામે આવી રહ્યા હતા. ભારતમાં ICMRએ દેશની 34 હોસ્પિટલમાં 464 દર્દીઓ પર પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો. જેના પરિણામ આવ્યા તે પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ આંખ ઉઘાડનારા હતા. કેમ કે 464માંથી જે 235 દર્દીઓને પ્લાઝમા થેરેપી આપવામાં આવી અને બાકીના જે 225 દર્દીઓને પ્લાઝમા થેરેપીની જગ્યાએ સર્વશ્રેષ્ઠ મેડિકલ સારવાર આપવામાં આવી. બંનેમાં 18 ટકા એટલે સરખા દર્દીઓ ગંભીર સ્ટેજમાં કે મૃત્યુ સુધી પહોંચ્યા. એટલે જેમને પ્લાઝમા થેરેપી આપવામાં આવી હતી તે અને જેમને પ્લાઝમા થેરેપી નહોતી આપવામાં બંનેમાં જે પરિણામ હતા તે સરખા જ હતા. સરકારને ખબર પડી ગઈ હતી કે કોરોનાની સારવારમાં આ થેરેપી એકદમ નકામી છે. સરકાર આ થેરેપીને લઈ હજુ અંતિમ નિર્ણય લઈ શકતી ન હતી. તેવામાં લેન્સેટમાં પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ ઈંગ્લેન્ડમાં NHSએ કરેલા પ્રયોગોનું રીસર્ચ પેપર પ્રસિદ્ધ થયું. જેનું સેમ્પલ સાઈઝ ભારતના ICMR કરેલા પ્રયોગો કરતાં વધુ એટલે હજારોની સંખ્યામાં હતું. આ રિસર્ચ પેપરનું પણ તારણ સ્પષ્ટ હતું કે પ્લાઝમા થેરેપી એકદમ નક્કામી છે.

    વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોને લઈ સરકાર માટે હવે પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ નિર્ણય લેવો સરળ થઈ પડયો. માટે હવે તમારી આજુબાજુ કોઈ પણ કોરોના દર્દી ગમે તેટલો પરેશાન હોય, પ્લાઝમા થેરેપીને લઈ ધમપછાડા કરે તો તેને સમજાવો કે પ્લાઝમા થેરેપી લેનાર અને પ્લાઝમા થેરેપી ન લેનાર બંનેમાં ગંભીર થવાની અને મોતની સંભાવના સરખી જ છે. બંનેમાં કોઈ ફરક નથી.પ્લાઝમા થેરેપીને પડતી મુકાઈ ત્યારે સવાલ જરૂર થતો હશે કે હવે પ્લાઝમા થેરેપીનો કોઈ વિકલ્પ ખરો ? જેનો જવાબ લેન્સેટના જ રિસર્ચ પેપરમાં રજૂ થયો છે. લેન્સેટના રિસર્ચ પેપરમાં પ્લાઝમા થેરેપીના વિકલ્પ તરીકે મોનોકલોનલ એન્ટીબોડી અને એન્ટીબોડી કોકટેલ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. તમને થતું હશે કે વળી આ કયા એન્ટીબોડી? આ એન્ટીબોડી પણ નવા નથી. મોનોકલોનલ એન્ટીબોડીનો કેટલીક વાયરલ બીમારીઓમાં પહેલા પણ પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં પ્રયોગશાળામાં એન્ટીજન બનાવવામાં આવે છે.જેના બે ઈન્જેકશન દર્દીને આપવામાં આવે છે. જે કોરોના વાયરસના પ્રોટીન સ્પાઈકસને નબળા કરી નાખે છે. જેનાથી વાયરસનો લોડ ઓછો થઈ જાય છે અને મૃત્યુની સંભાવના ઘટી જાય છે. તેવી જ રીતે એન્ટીબોડી કોકટેલને પણ કોરોના સામે મોટું હથિયાર માનવામાં આવે છે.

    એન્ટીબોડી કોકટેલ એટલે બે દવાઓનું મિશ્રણ. ભારતમાં સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઈઝેશને સ્વીસ કંપની ROCHEના એન્ટી બોડી ડ્રગ્સને મંજૂરી આપી દીધી છે. એન્ટીબોડી ડ્રગ્સ કોકટેલ casirivimab અને indevimabને ઈમરજન્સી ઉપયોગ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે. કોઈ પણ રસી કે દવાને બે મંજૂરી આપવામાં આવે છે. એક હોય છે ઈમરજન્સી મંજૂરી અને બીજી સ્ટાન્ડર્ડ મંજૂરી. હાલમાં કોરોનાની મોટાભાગની રસી અને દવાને ઈમરજન્સી મંજૂરી આપવામાં આવી છે. અમેરિકા અને યુરોપ પણ સ્વીસ કંપની ROCHEની દવાને પહેલા જ મંજૂરી આપી ચૂકયા છે. હળવા અને મધ્યમ લક્ષણો ધરાવતા કોરોના દર્દીઓ પર આ દવા અસરદાર સાબિત થવાનો દાવો છે. ભારતમાં આ દવાના માર્કેટિંગ અને ડિસ્ટ્રીબ્યુશનના અધિકાર સિપ્લા પાસે છે. વિદેશી સાથે કોરોનાના ઈલાજમાં દેશી દવા પણ ઉપલબ્ધ થઈ રહી છે. DRDOની
    ડીઓકસી-ડી-ગ્લૂકોઝ એટલે 2DG પણ આશાનું કિરણ લઈને આવી છે. જેને ગેમચેન્જર અને સંજીવની પણ કહેવામાં આવી રહી છે.માનવામાં આવી રહ્યું છે કે આ દવા કોરોના દર્દીઓને ઝડપથી સાજા થવામાં મદદ કરશે..આ દવાના કારણે દર્દીઓની ઓક્સિજન પર નિર્ભરતા ઘટશે.આ દવા પાવડર સ્વરૂપમાં આવશે.જેને પાણીમાં નાખી પીવાની રહેશે. જે કોરોનાને શરીરમાં વધુ ફેલાતો અટકાવશે. કોરોનાની સારવારમાં નક્કામી પ્લાઝમા થેરેપીનો પ્રયોગ અસરદાર નથી રહ્યો.આપણને નિરાશા સાંપડી છે. પણ બીજી દવાઓ અને થેરેપીએ કોરોનાને માત આપવામાં આશા જરૂર જગાવી છે.
    Published by:Ashish Goyal
    First published:

    Tags: COVID-19, Plasma therapy, Treatment, પ્લાઝમા

    विज्ञापन

    विज्ञापन

    આગામી સમાચાર

    विज्ञापन
    विज्ञापन