Home /News /lifestyle /

Tea history : ચાના સ્વાદનો ઇતિહાસ છે ખૂબ જ રોમાંચક, બૌદ્ધ સાધુઓ દ્વારા પણ કરવામાં આવ્યો હતો પ્રચાર, જાણો તેના ગુણ અને દોષ

Tea history : ચાના સ્વાદનો ઇતિહાસ છે ખૂબ જ રોમાંચક, બૌદ્ધ સાધુઓ દ્વારા પણ કરવામાં આવ્યો હતો પ્રચાર, જાણો તેના ગુણ અને દોષ

ચાના સ્વાદનો ઇતિહાસ છે ખૂબ જ રોમાંચક (Photo: Instagram@shutter.guru)

Tea Facts and histroy: લગભગ 80 ટકા ભારતીયોની સવારની શરૂઆત ગરમ ચાના કપથી કરે છે. જો તમને કામ કરવાનું મન ન થતું હોય, માથામાં કે શરીરમાં દુ:ખાવો થતો હોય, ઊંઘ દૂર રાખવી હોય અથવા માત્ર સમય પસાર કરો તો ચા જેવી કોઈ વસ્તુ નથી.

    ચા (Tea) ની કથા પણ ભક્તિમય ભક્ત-કવિ તુલસીદાસના કથન 'હરિ અનંત, હરિ કથા અનંતા' જેવી જ છે. તેનો ઇતિહાસ ખરેખર રસપ્રદ છે. ભારતમાં લોકોને ચાનો શોખ છે અને ચા પીવાની ઈચ્છા તેના નામ પરથી જ ઉદ્ભવે છે. ચા એ સામાજિક સમરસતાનું પણ ઉદાહરણ છે, કારણ કે ગરીબ કોણ, અમીર, કોણ રાજા, કોણ પ્રજા અને શું નેતા અને શું અભિનેતા ? બધા ચાની શોધમાં છે.

    સંબંધોમાં પણ ચાનું મહત્વ છે, જો તમે કોઇના ઘરે જાવ અને ચા ના મળે તો તેને મહેમાનનુ અપમાન ગણાય છે.

    80 ટકા ભારતીયોની સવાર ચા થી થાય છે

    એક સમય હતો જ્યારે ચાના પૈસા તરીકે અફીણ આપવામાં આવતું હતું. અંગ્રેજોએ શરૂઆતમાં ચા ભારતમાં ઉગાડી લોકોને તે પીવા માટે પ્રેરિત કર્યા તો ભારતીયોએ શરૂઆતમાં તો તેને પીવાની જ ના પાડી દીધી હતી. ગ્રામજનોએ તેમના બાળકોને ચા પીવા દેતા નહોતા. તેઓ બાળકોને ડરાવતા હતા કે તમે ચા પીશો તો તમારું હૃદય બળી જશે.

    પરંતુ હવે સ્થિતિ જુદી છે. લગભગ 80 ટકા ભારતીયોની સવારની શરૂઆત ગરમ ચાના કપથી કરે છે. જો તમને કામ કરવાનું મન ન થતું હોય, માથામાં કે શરીરમાં દુ:ખાવો થતો હોય, ઊંઘ દૂર રાખવી હોય અથવા માત્ર સમય પસાર કરો તો ચા જેવી કોઈ વસ્તુ નથી.

    Tea History and facts
    લગભગ 80 ટકા ભારતીયોની સવારની શરૂઆત ગરમ ચાના કપથી કરે છે (Photo: Instagram@Shutter.guru)


    ચાની શોધ ચીનમાં થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે

    ચાની શોધ ચીનમાં થઈ હતી અને ત્યાંથી ચા આખી દુનિયામાં ફેલાઇ છે. એવું કહેવાય છે કે ચાની શોધ 2737 BC માં ચીનના સમ્રાટ શેન નાંગ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તે ઉકાળેલું પાણી પીતો હતો, એકવાર તે લાવ-લશ્કર સાથે જંગલમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો. રસ્તામાં આરામ કરતી વખતે પીવા માટે પાણી ઉકાળવામાં આવી રહ્યું હતું કે, વાસણમાં ઝાડના કેટલાક પાંદડા પડી ગયા, જેના કારણે પાણીનો રંગ બદલાઈ ગયો હતો. આ પાણી તે પી ગયો તો તાજગી અનુભવ થયો હતો. આને જ ચા કહેવામાં આવી. પરંતુ તે પછી આ 'ચા' લગભગ 2 હજાર વર્ષ સુધી ચીનમાં ગેરહાજર રહી હોવાની વાત આશ્ચર્ય ઊભું કરે છે.

    આ પણ વાંચો: Menstrual products: પીરિયડ્સ દરમિયાન વાપરો આ રીયુઝેબલ પ્રોડક્ટ્સ, પર્યાવરણને પણ નહીં કરે નુકસાન

    પછી ચાનું વર્ણન ચીનમાં 350 બીસીમાં કરવામાં આવ્યું અને સાતમી સદી સુધીમાં તે ખૂબ જ લોકપ્રિય બની હતી. લોકપ્રિય દંતકથા અનુસાર, ભારતીય બૌદ્ધ સાધુઓ છઠ્ઠી સદીમાં ચીનના હુનાન પ્રાંતમાં ઊંઘ્યા વિના ધ્યાન કરતા હતા. જાગતા રહેવા માટે તે એક ખાસ છોડના પાંદડા ચાવતા હતા, તે ખરેખર ચા હતી. સાતમી સદીમાં જ બૌદ્ધ સાધુઓ દ્વારા જાપાન અને કોરિયામાં ચાનો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો.

    Tea History and Facs
    સાતમી સદીમાં જ બૌદ્ધ સાધુઓ દ્વારા જાપાન અને કોરિયામાં ચાનો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો. (Photo: Instagram @Shutter.guru)


    શાહી પરિવાર જ માણી શકતો હતો શાહી સ્વાદ

    ઈતિહાસ જણાવે છે કે 15મી સદીમાં પોર્ટુગીઝ અને પછી ડચ, ફ્રેન્ચ અને બ્રિટિશ વેપારીઓ ચીન પહોંચ્યા અને તેઓ તેમના દેશોમાં ચા લાવ્યા હતા. તેની કિંમત ઘણી વધારે હતી તેથી તે સમયે માત્ર રાજવી પરિવાર જ ચા પી શકતો હતો. ચા ચીન સિવાય બીજે ક્યાંય ઉગતી ન હોવાથી ચીનના વેપારીઓ ચાંદી અને સોનાના બદલામાં યુરોપિયન વેપારીઓને ચા આપતા હતા.

    તે સમયે ચીનમાં અફીણ પર પ્રતિબંધ હતો, તેથી તેઓએ ચાના બદલામાં ચીનીઓને અફીણ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. વર્ષ 1838માં જ્યારે ચીનમાં અફીણના દાણચોરો માટે મૃત્યુદંડ નક્કી કરવામાં આવ્યો ત્યારે બ્રિટિશ વેપારીઓને ચા મેળવવામાં સમસ્યા થવા લાગી, આ અફીણનું સંકટ ભારતમાં ચાના ઉત્પાદનનું કારણ બની ગયું.

    ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની

    બ્રિટનની ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની ભારતમાં આવી ગઈ હતી. તેણે આસામની સિંગફો જનજાતિને પીણાના રૂપમાં કંઈક પીતા જોયા, જે સ્વાદ અને ગુણવત્તામાં ચા જેવી હતી. આ પછી જ કંપનીએ 1837 માં આસામના ચૌબા વિસ્તારમાં પ્રથમ અંગ્રેજી ચાના બગીચાની સ્થાપના કરી અને તેનું ઉત્પાદન ભારતમાં શરૂ થયું હતું. આ સમય દરમિયાન કંપનીએ શ્રીલંકામાં ચાનું ઉત્પાદન કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. આજે ચાની ખેતી તેના વતન ચીનની બહાર લગભગ 52 દેશોમાં વિકાસ પામી રહી છે.

    આ પણ વાંચો: Cholesterol in Eggs: શું ઈંડા ખાવાથી હૃદયરોગનું જોખમ વધી જાય છે? જાણો શું કહે છે અભ્યાસના તારણો

    હવે સવાલ એ થાય છે કે ચા આટલી પ્રખ્યાત કેમ છે અને ભારત સહિતના દેશ કેમ તેના માટે દીવાના છે? 19મી સદીના ઉત્તરાર્ધ સુધી ભારતમાં ચાનો વપરાશ નહિવત હતો. પરંતુ આજે ભારતના દરેક ચોક, ચાર રસ્તે અને ખૂણે પણ ચા મળી જાય છે. હવે ચા તેના ઔષધીય ગુણોને કારણે જ નહીં, પણ રોજિંદા આનંદ અને તાજગી માટે જરૂરી બની ગઈ છે.

    વધુ પડતી ચા નુકશાનકારક

    દેશના જાણીતા આયુર્વેદચાર્ય આચાર્ય બાલકૃષ્ણ કહે છે કે, આયુર્વેદમાં ચાનો ઉપયોગ દવા તરીકે પણ થાય છે, પરંતુ વધુ પડતી ચા પીવાથી પણ નુકસાન થાય છે. તેમાં ટેનીન અને કેફીન હોય છે જે શરીરને શક્તિ આપવા માટે મદદ કરે છે. તેથી, ચા પીવાથી ઘણી વાર ઉર્જાનો અનુભવ થાય છે. પરંતુ જો વધુ પડતી ચા એક વ્યસન બની જાય તો તે શરીરને નુકસાન પહોંચાડવા લાગે છે.

    ભગતફુલ સિંહ મહિલા વિશ્વવિદ્યાલય, સોનેપતના આયુર્વેદ વિભાગના વડા ડૉ. વીણા શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, ચા મૂળભૂત રીતે કડવી, ગરમ અને ઉર્જા આપનારી છે. તે કફ-પિત્તને શાંત કરે છે.

    અસ્થમાના દર્દીઓને ચાના સેવનથી રાહત મળે છે. કાળી ચાના સેવનથી ડાયાબિટીસનું જોખમ ઓછું થાય છે. ચામાં કેફીન હોવાથી તેનું વધુ પડતું સેવન અનિદ્રાનું કારણ બની શકે છે. વધુ પડતી ચા પીવાથી કબજિયાત થાય છે અને પાઈલ્સ થઈ શકે છે. તેઓ કહે છે કે, વાસ્તવમાં કાળી ચા શરીર માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ તેનું વધુ પડતું સેવન સમસ્યાઓ પણ લાવે છે.

    આયુર્વેદના પ્રાચીન ગ્રંથોમાં ચાનો ઉલ્લેખ નથી, પરંતુ તેના સ્વાદ અને ગુણધર્મો જેવા ઘણા પીણાં જાણીતા છે. 'ચરકસંહિતા' પુસ્તકના 'અન્નપાનવિધિ પ્રકરણ'ના 'મદ્યવર્ગ' અને 'ઈક્ષુવર્ગ'માં ઘણા છે. ચાની જેમ શક્તિશાળી, શક્તિ આપનારા અને આનંદપ્રદ હોય તેવા વિવિધ પ્રકારના પીણાઓનું વર્ણન છે.
    Published by:Rahul Vegda
    First published:

    આગામી સમાચાર