Home /News /lifestyle /

ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર આમળાને માનવામાં આવે છે અમૃત ફળ, ધાર્મિક અને આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં છે તેનો આવો ઉલ્લેખ

ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર આમળાને માનવામાં આવે છે અમૃત ફળ, ધાર્મિક અને આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં છે તેનો આવો ઉલ્લેખ

આંમળાનાં ઔષધીય ગુણો વિશે જાણો

Health Care: આમળાના અંગ્રેજી નામ પરથી જ તેનો ઉદભવ ભારતીય ઉપખંડમાં થયો હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે. આમળાનું વર્ણન ઉપનિષદ, પુરાણો ઉપરાંત ભારતના પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં છે. જેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે, આ ફળ ખૂબ પ્રાચીન છે અને હવે તેનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે.

વધુ જુઓ ...
    આમળાને સુપરફૂડની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે. આમળામાં એન્ટિ-ઓક્સિડેન્ટ ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે. આ ફળની ઉત્પત્તિ ભારતમાં થઈ હતી અને તેનું ધાર્મિક મહત્વ છે. પુરાણોમાં પણ તેનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આમળાના ઝાડની પણ વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. આમળા વ્યક્તિને યુવાન અને સ્વસ્થ રાખે છે અને તેને અંગ્રેજીમાં Indian gooseberry કહેવામાં આવે છે.

    સૃષ્ટિના સર્જન સમયે સૌથી પહેલા આમળાના ઝાડનો જન્મ થયો હતો

    આમળાના અંગ્રેજી નામ પરથી જ તેનો ઉદભવ ભારતીય ઉપખંડમાં થયો હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે. આમળાનું વર્ણન ઉપનિષદ, પુરાણો ઉપરાંત ભારતના પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં છે. જેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે, આ ફળ ખૂબ પ્રાચીન છે અને હવે તેનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે.

    મિથુન રાશિના ઉપનિષદ સ્કંદ પુરાણ અને પદ્મ પુરાણમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, સૃષ્ટિના સર્જન દરમિયાન સૌથી પહેલા આમળાના ઝાડનો જન્મ થયો હતો.

    પ્રાચીન ગ્રંથો અનુસાર સમુદ્ર મંથન દરમિયાન જ્યાં જ્યાં વિષના ટીપાં પડ્યા ત્યાં ભાંગ-ધતુરા જેવી બૂટીઓ ઊગી નીકળી અને જ્યાં અમૃતના ટીપાં પડ્યા ત્યાં આમળા, પીપળા, વેલ, વડ, અશોક વગેરે વૃક્ષોનો જન્મ થયો હતો.

    આમળાના વૃક્ષની વર્ષમાં બે વાર થાય છે પૂજા

    આમળા બ્રહ્માજીના આંસુથી ઉત્પન્ન થયા હોવાની પણ માન્યતા છે. આમળાના પીણાનું વર્ણન મિથુન રાશિના ઉપનિષદમાં કરવામાં આવ્યું છે. પદ્મ પુરાણના સૃષ્ટિ વિભાગમાં આમળા પવિત્ર હોવાનો ઉલ્લેખ છે અને તેનાથી ભગવાન વિષ્ણુ પ્રસન્ન થતા હોવાનું કહેવાયું છે.

    ભારતમાં આમળાના વૃક્ષની વર્ષમાં બે વાર પૂજા કરવામાં આવે છે. શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે (આમળા એકાદશી) અને કાર્તિક શુક્લ પક્ષની નોમના દિવસે (આમળા નવમી) તેની પૂજા થાય છે.

    એવી માન્યતા છે કે આમળાના વૃક્ષની પૂજા કરવાથી ઘરમાં ધનનો પ્રવાહ રહે છે અને પરિવાર આપદાથી બચી જાય છે.

    આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં પણ છે ઉલ્લેખ

    ભારતના ધાર્મિક ગ્રંથોની સાથે આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં પણ આમળાને માનવ શરીરને વિશેષ લાભ આપનાર ગણાવવામાં આવ્યા છે. ચરકસંહિતા મુજબ આમળામાં લવણ રસ (ખારા સ્વાદ) સિવાય કડવા, એસિડ, તિક્ત, કષાય અને મીઠા સહિત પાંચ રસ મળે છે. તે ત્રિદોષનાશક છે અને કફ-પિત્તમાં રાહત આપે છે. બીજા ગ્રંથ સુશ્રુત સંહિતા મુજબ આમળા મળ દ્વારા શરીરની ખામીઓને બહાર કાઢે છે અને તે ઉંમર વધારતા હોવાનો ઉલ્લેખ છે.

    આમળા જેવું શ્રેષ્ઠ એન્ટિ-ઓક્સિડન્ટ કોઈ નથી

    મુંબઈ યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ ડીન વૈદ્યરાજ દીનાનાથ ઉપાધ્યાય કહે છે કે, આમળા વ્યક્તિને સ્વસ્થ રાખીને આયુષ્ય વધારતા હોવાથી તેને અમૃતફળ કહેવામાં આવે છે. તે ત્રિદોષ વિનાશક પણ છે. આમળા જેવું શ્રેષ્ઠ એન્ટિ-ઓક્સિડન્ટ કોઈ નથી.

    તે હાનિકારક કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવાની અને ઇન્સ્યુલિન બનાવવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે. તે કમળાથી બચાવે છે અને લોહીને સાફ રાખવામાં પણ મદદ કરે છે. તેના સેવનથી આંખોની રોશની પણ સારી રહે છે. આમળાનો મુર્રબો પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે.

    ઉપાધ્યાયના જણાવ્યા અનુસાર આમળાને સામાન્ય રીતે ખાવામાં કોઈ નુકસાન નથી, પરંતુ જો તમે વધુ પડતા ખાવાથી એસિડિટી અને કબજિયાતની સમસ્યા થઈ શકે છે, તેમજ પેશાબમાં બળતરા પણ થઈ શકે છે. કિડનીની સમસ્યાથી પીડિતે આમળાથી દૂર રહેવું જોઈએ.

    આમળા કઈ ભાષામાં કયા નામથી ઓળખાય છે?

    આસામી ભાષામાં આમલુકી

    ઉડિયામાં ઔલ્લા

    કન્નડમાં નેલ્લીકાયા

    તમિલમાં નેલ્લીમાર

    તેલુગુમાં ઉસ્રિકયા

    મલયાલમમાં નેલીમારામ

    બંગાળીમાં અમલકી

    મરાઠીમાં અમલાથી

    ગુજરાતીમાં આમળાં

    અંગ્રેજીમાં Indian Gooseberry
    First published:

    Tags: Benefits of amla, Lifestyle, Religious importance

    આગામી સમાચાર