Home /News /explained /

Alaska Volcano: અનુમાન કરતા લાંબા સમય પછી પણ કેમ નથી ફાટતો અલાસ્કાનો જ્વાળામુખી

Alaska Volcano: અનુમાન કરતા લાંબા સમય પછી પણ કેમ નથી ફાટતો અલાસ્કાનો જ્વાળામુખી

અલાસ્કામાં આ જ્વાળામુખી એક બર્ફીલા પર્વત પર સક્રિય છે.

અમેરિકા (USA)ના અલાસ્કામાં માઉન્ટ વેસ્ટ ડાહલ (Mount West Dahl) પરનો જ્વાળામુખી અપેક્ષા મુજબ ફાટ્યો (Volcanic Eruption) નથી. આ સક્રિય જ્વાળામુખી આજથી 30 વર્ષ પહેલા ફાટી નીકળ્યો હતો અને ત્યારબાદ તે ફૂલવા પણ લાગ્યો હતા જે જ્વાળામુખી ફાટ્યાની એકદમ પહેલાની ઘટના છે.

વધુ જુઓ ...
    જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ (Volcanic Eruption) ની આગાહી કરવી એ ખૂબ જ મુશ્કેલ કાર્ય છે, છતાં વૈજ્ઞાનિકો ઘણા જ્વાળામુખી વિશે સમજે છે કે તેઓ કોઈપણ સમયે વિસ્ફોટ (Prediction of Volcanic explosion) કરવાનું શરૂ કરી શકે છે. પરંતુ જો એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે કે જ્વાળામુખી ફાટશે અને તે બિલકુલ ફાટે નહીં અને તે પણ લાંબા સમય સુધી ફાટે નહીં. જી હાં, કંઈક આવું જ અમેરિકાના અલાસ્કા (Alaska)માં થઈ રહ્યું છે. અહીં ભૂ1સ્તરશાસ્ત્રીઓ વર્ષ 2010માં જ વેસ્ટ દાલ નામના શિખર પર જ્વાળામુખી ફાટવાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. પરંતુ તેમાં હજુ વિસ્ફોટ થયો નથી. નવા અભ્યાસમાં સંશોધકોએ આના કારણો જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

    આગાહી મોડેલોની નિષ્ફળતા
    આ ઘટનાએ અનુમાનિત મોડલની નિષ્ફળતાનો સંકેત આપ્યો છે. જ્વાળામુખી વિસ્ફોટની આગાહીમાં ઘણા પરિબળોનો સમાવેશ કરવો જરૂરી છે. વિસ્ફોટ પછી ઉદ્ભવતા તાત્કાલિક જોખમથી લોકોને બચાવવા પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ કિસ્સામાં, એક પરિબળ શોધી કાઢવામાં આવ્યું છે જેને અત્યાર સુધી સંપૂર્ણપણે અવગણવામાં આવ્યું હતું.

    કેવી રીતે આગાહી કરવામાં આવે છે
    જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવાની આગાહીમાં મેગ્મા ચેમ્બરનું કદ અને ઊંડાઈ, ચેમ્બરમાં મેગ્મા ભરવાની ઝડપ અને ચેમ્બરના ખડકની મજબૂતાઈ જેવા ઘણા પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે. વેસ્ટ ડાલ પીક શીલ્ડ જ્વાળામુખી એ પશ્ચિમ અલાસ્કામાં અલેયુટીયન ટાપુઓની કડી નજીક સ્થિત એક સક્રિય જ્વાળામુખી છે.

    30 વર્ષ પહેલા વિસ્ફોટ થયા હતા
    વેસ્ટ દાલ જ્વાળામુખીમાં 1991 અને 1992 માં શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટ થયા હતા, ત્યારબાદ આ જ્વાળામુખી સતત વધતો ગયો. આના પરથી સ્પષ્ટ હતું કે આ જ્વાળામુખી ગમે ત્યારે ફરી ફાટી શકે છે. તેનો સક્રિય મેગ્મા ચેમ્બરની સપાટીથી માત્ર 7.2 કિમી નીચે ઉકળતો હતો.

    એક મોટો તફાવત
    પરંતુ આ જ્વાળામુખી અને વિશ્વના અન્ય જ્વાળામુખી વચ્ચે મોટો તફાવત છે. વેસ્ટ ડાલ ટોપ જ્વાળામુખી પર બરફનો એક કિલોમીટર જાડો પડ જામી ગયો છે. ફ્રન્ટીયર્સ ઇન અર્થ સાયન્સમાં પ્રકાશિત થયેલા આ અભ્યાસમાં, ભૂસ્તરશાસ્ત્રી લિલિયન લુકાસ અને તેના સાથી સંશોધકો કહે છે કે તેમના આંકડાકીય પ્રયોગો દર્શાવે છે કે એકથી ત્રણ કિલોમીટર જાડી બરફની ચાદર મેગ્મા સિસ્ટમ માટે સરેરાશ આરામ અંતરાલ વધારી રહી છે.

    why doesnt alaskas volcano erupt even after a long time of prediction
    અલાસ્કામાં આ જ્વાળામુખી એક બર્ફીલા પર્વત પર સક્રિય છે.


    આ પણ વાંચોઃ એન્ટાર્કટિકામાં 100 વર્ષ પહેલા ડૂબી ગયું હતું જહાજ, આજે પણ છે નવા જેવું!

    એક ખાસ રેખીય સંબંધ!
    ઇલિનોઇસ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ બરફની ચાદરની જાડાઈ અને જ્વાળામુખીમાં ફાટવા માટે જરૂરી વોલ્યુમ ફેરફારો વચ્ચેનો રેખીય સંબંધ શોધવા માટે કમ્પ્યુટર સિમ્યુલેશનનો ઉપયોગ કર્યો. તે જ્વાળામુખીમાં મેગ્માના ઉત્પાદનના દર પર પણ આધાર રાખે છે. આ દરને મેગ્મા ફ્લક્સ અથવા મેગ્મા ફ્લો પણ કહેવામાં આવે છે.

    એક ખાસ સરખામણી
    સંશોધકોએ વેસ્ટ ડાલ સિસ્ટમ માટે તેના મેગ્મા ચેમ્બરના કદ, ભૂમિતિ અને મેગ્મા પ્રવાહની ગણતરી કરી. વધુમાં, તેઓએ સાત વર્ષ સુધી સુષુપ્ત અવસ્થામાં બરફની ચાદરના દબાણની પણ ગણતરી કરી અને તેની સરખામણી અન્ય મોડેલો સાથે કરી જેમાં બરફના પરિબળોનો સમાવેશ થતો નથી. સંશોધકો કહે છે કે આ વિસ્ફોટનો સમય વિસ્તરે છે, જે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ઘટનાક્રમમાં કંઈ નથી, પરંતુ માનવ ઘટનાક્રમમાં નોંધપાત્ર અંતર છે.

    આ પણ વાંચોઃ  24 વર્ષ પહેલા થયું હતું પોખરણ 2 પરીક્ષણ, કેમ આજે પણ છે મહત્વનું

    સંશોધકોનું કહેવું છે કે ભવિષ્યમાં જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવાની આગાહી કરવા માટે ગ્લેશિયરની બરફની ચાદરનો મહત્વના પરિબળ તરીકે સમાવેશ કરવો પડશે. આ ઉપરાંત, મેગ્માના પ્રવાહની સાતત્ય અથવા બિન-સતતતા પણ એક પરિબળ છે. આબોહવા પરિવર્તનને કારણે બરફની ચાદરની જાડાઈમાં ફેરફાર પણ દબાણ ઘટાડીને મોટી અસર કરી શકે છે. અત્યાર સુધી આ પરિબળને પૂરતું મહત્વ આપવામાં આવ્યું ન હતું.
    Published by:Riya Upadhay
    First published:

    Tags: Explained, Know about, જ્વાળામુખી

    આગામી સમાચાર