Home /News /explained /ગુજરાતથી બિહાર અને આંધ્રપ્રદેશથી દિલ્લી સુધી, સરકારની લીકર પોલિસીમાં થઇ શકે છે ધરખમ ફેરફાર

ગુજરાતથી બિહાર અને આંધ્રપ્રદેશથી દિલ્લી સુધી, સરકારની લીકર પોલિસીમાં થઇ શકે છે ધરખમ ફેરફાર

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Gujarat news: ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી અને વર્તમાન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે પણ SEZ માટે છૂટછાટની તરફેણ કરી છે,

ગાંધીનગર: કેટલાક ચૂંટણીલક્ષી રાજ્યો (Election state) અને શહેરોમાં લીકર પોલિસીએ (Liquor policy) ઉગ્ર રાજકીય દલીલો અને પ્રશ્નોને વેગવંતા કર્યા છે. વર્તમાન સરકાર અને વિપક્ષી દળો દ્વારા કરવામાં આવેલા ફેરફારોએ ઉત્તર પ્રદેશ, (UP) પંજાબ (Punjab), ગુજરાત (Liquor policy in Gujarat) અને દિલ્હીમાં (Delhi) નવી ચર્ચાઓની શરૂઆત કરી છે અને વેગ આપ્યો છે. જણાવી દઈએ કે, ફેબ્રુઆરી અને માર્ચમાં બે રાજ્યની વિધાનસભાઓની ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે.

બિહાર અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં પણ લીકર પોલિસી ફેરફાર ચર્ચાનો વિષય બની રહ્યા છે, જ્યાં રાજ્યની ચૂંટણીઓ વર્ષો દૂર છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, નાણાંપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા તાજેતરના કેન્દ્રીય બજેટમાં ડ્રાય સ્ટેટ ગણાતા ગુજરાતની છ દાયકા જૂની પ્રોહિબીશન પોલિસીમાં કેટલીક છૂટછાટના નિર્દેશ કર્યા હોય એવું જોવા મળે છે. જણાવી દઈએ કે, આ વર્ષના અંતમાં ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ થવાની છે.

બિહારમાં આ તરફ થઇ રહ્યો છે વિચાર

બિહાર જે થોડા સમયથી ડ્રાય સ્ટેટ છે, ત્યાં સુપ્રીમ કોર્ટના કડક નિર્દેશો પછી માદક પદાર્થના કબજા અને સેવન માટેની દંડની જોગવાઈઓમાં છૂટછાટ પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે આવા કેસો અને બિહારની જેલમાં બંધ ઘણા વ્યસનીઓ અંગે મોટી સંખ્યામાં જામીન અરજીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું.

ઉત્તર પ્રદેશ કે જે ખૂબ જ ઉદાર એક્સાઈઝ પોલિસી ધરાવે છે, જોકે ગેરકાયદેસર દારૂના સેવનને કારણે મોટી સંખ્યામાં મૃત્યુ થતા જોવા મળ્યા છે. અહીં સમાજવાદી પાર્ટીના મુખ્ય ચેલેન્જર અખિલેશ યાદવે રાજ્યમાં વોડકા ફેક્ટરીઓ સ્થાપવાનું વચન આપ્યું છે, જેથી રાજ્યના ખેડૂતો દ્વારા ઉગાડવામાં આવતા બટાકાનો બગાડ ન થાય.

દિલ્લીમાં લીકર શોપ

રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (Bharatiya Janata Party, BJP)એ આમ આદમી પાર્ટી (Aam Aadmi Party, AAP) સરકાર વિરુદ્ધ શહેર વ્યાપી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે, જેની નવી એક્સાઈઝ પોલિસી રહેણાંક વિસ્તારોમાં વધુ દારૂની દુકાનો ખોલવાની મંજૂરી આપે છે.

ફાયરબ્રાન્ડ કેન્દ્રીય મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાની જેઓ મહિલા અને બાળ કલ્યાણ મંત્રાલયના પ્રભારી છે, તેઓ આ વર્ષે દિલ્હીની ત્રણ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીઓ પહેલા વર્ચ્યુઅલ રેલીઓને સંબોધિત કરવાના છે, જે તેમના પક્ષ ભાજપ દ્વારા નિયંત્રિત છે. સ્મૃતિ ઈરાનીએ આંકડા બહાર પાડ્યા છે અને શાળાઓ અને મંદિરોની નજીક સ્થિત દારૂની દુકાનો વિશે વિગતો આપી છે. દિલ્હી ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (the Delhi Disaster Management Authority) દ્વારા તાજેતરના રોગચાળાના જોખમને ધ્યાનમાં લીધા પછી રોડ શો પર પ્રતિબંધ હટાવ્યા પછી સ્મૃતિ ઈરાની હવે રોડ શો યોજવાની યોજના ધરાવે છે.

જોકે, આમ આદમી પાર્ટીએ વળતો જવાબ આપ્યો છે કે, ભાજપ સંપૂર્ણપણે દારૂ માફિયાઓની પકડમાં છે અને તેમને દારૂની દુકાન-માલિકો અને જથ્થાબંધ વેપારીઓ પાસેથી જંગી ભંડોળ મળ્યું છે, જેમણે તેમના લાઇસન્સ ગુમાવ્યા છે. આપએ એવો પણ આરોપ મૂક્યો છે કે, પંજાબમાં કોંગ્રેસના પૂર્વ નેતા- અમરિન્દર સિંહ અને હાલના મુખ્યમંત્રી ચરણ સિંહ ચન્ની સામાજિક જીવન પર તેની અસરને ધ્યાનમાં લીધા વિના કોઈપણ રોકટોક વિના દારૂનુ વેચાણ કરવાની પરવાનગી આપે છે.

શું ડ્રાય સ્ટેટ ગુજરાત છે અપવાદ?

ગુજરાત એક ડ્રાય સ્ટેટ છે, જ્યાં સોશિયલ એક સળગતો શબ્દ બની ગયો છે. રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગરની હદમાં આવેલા ગુજરાત ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્સ ટેક-સિટી (Gujarat International Finance Tec-City, GIFT)ના સ્પેશિયલ ઈકોનોમિક ઝોન (Special Economic Zone, SEZ)માં બે રેસ્ટોરાંમાં દારૂ પીરસવાની મંજૂરી આપવા માટેની દરખાસ્તો પર રાજ્ય સરકાર વિચારણા કરી રહી છે. વિવિધ દેશો અને ભારતીય રાજ્યોમાંથી આવતા આવા કર્મચારીઓ માટે "ઈવનિંગ પબ્લિક સોશિયલ લાઈફ (evening public social life)"ની મંજૂરી આપવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

(ગિફ્ટની સ્થાપના 2007માં વર્તમાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જ્યારે તેઓ ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન હતા. તે રાષ્ટ્રની વ્યાપારી રાજધાની મુંબઈની જગ્યાએ નાણાંકીય અને તકનીકી કંપનીઓ માટે વૈકલ્પિક કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે.)

ગુજરાતમાં લગભગ 50,000 વ્યક્તિઓને વિશેષ પરમિટ આપવામાં આવી છે

ગુજરાતમાં 10,000 વિદેશીઓ અને એનઆરઆઈ સહિત લગભગ 50,000 વ્યક્તિઓને વિશેષ પરમિટ આપવામાં આવી છે, જેના દ્વારા તેઓ અધિકૃત દુકાનો પર દારૂ ખરીદી શકે છે, પરંતુ તેઓ ફક્ત ઘર અથવા હોટલમાં જ તેનું સેવન કરી શકે છે. જાહેરમાં દારૂ પીવો અથવા સારા ઇન્ડોર ડ્રિંક સેશન પછી પણ જાહેરમાં ફરવાથી દંડ અને કેદની સજા થાય છે. પરંતુ GIFTના એક ભાગ તરીકે SEZ છે, જેના માટે સ્થાનિક કાયદા લાગુ પડતા નથી. GIFTએ પોતે જ એક રેસ્ટોરન્ટ માટે લાયસન્સ અરજી કરી છે, જે દારૂ પીરસશે. જેથી અધિકારીઓ ખુલ્લેઆમ દારૂ પી શકે.

ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી અને વર્તમાન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે પણ SEZ માટે છૂટછાટની તરફેણ કરી છે, જેથી શ્રેષ્ઠ વૈશ્વિક પ્રતિભાઓને આવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે. જાન્યુઆરીમાં વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ દરમિયાન નિર્ણયની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ મહામારીના કારણે કોન્ક્લેવ જ મુલતવી રાખવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો - Ahmedabad Crime: દારૂ ન પીવાની બબાલ! પિતાએ જ કરી નાંખી પુત્રની હત્યા

GIFT માટે ત્રણ બજેટ નિર્ણયો

સીતારમણે બજેટમાં GIFTની તરફેણમાં ત્રણ મહત્વપૂર્ણ નીતિગત નિર્ણયો લીધા હતા. પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય યુનિવર્સિટીઓને ફાઇનાન્સ અને સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં વિશ્વ-કક્ષાના ગ્રેજ્યુએશન અને પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએશન અભ્યાસક્રમો સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે અને તેમના પર કોઈ ભારતીય કાયદા લાગુ થશે નહીં. બીજું આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થી કેન્દ્ર સ્થાપવાની દરખાસ્ત હતી, જેથી કરીને GIFTમાં વિદેશી કંપનીઓ અને તેમના ભાગીદારો વચ્ચેના વિવાદોની સુનાવણી અને નિર્ણય લેવામાં આવે. ત્રીજો નિર્ણય એ હતો કે GIFTમાં વેપાર કરવામાં આવતા નાણાંકીય ડેરિવેટિવ્ઝના વેચાણમાંથી આવકમાં કર રાહતો આપવાનો હતો, જેથી આ વ્યસ્ત બિઝનેસ ટેક્સ બ્રેકનો લાભ લેવા અહીંથી આગળ વધે.

GIFT સીટીમાં છે આ બાબતોનો અભાવ

ખુલ્લેઆમ દારૂના સેવન પર પ્રતિબંધ સહિતના વિવિધ પરિબળોને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ પ્રવૃત્તિઓને મુંબઈ અને દિલ્હીથી GIFTમાં સ્થાનાંતરિત કરવાના અન્ય મોટા પગલાંની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદની સાથે આ બે શહેરો એક્ટિવ સોશિયલ નાઈટ લાઈફ ધરાવે છે.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીએ ટેસ્લાના એલન મસ્ક (Elon Musk of Tesla) ને રાજ્યમાં તેમની ઇલેક્ટ્રિક વાહન ફેક્ટરી શોધવા માટે આકર્ષિત કરવાના તેમના ઇરાદાની જાહેરાત કરી, મસ્કની ટીમે ધ્યાન દોર્યું કે, દારૂ પર નૈતિક પોલીસિંગ અને સ્વતંત્રતા પરની અન્ય મર્યાદા ક્રાંતિકારી ઉદ્યોગસાહસિકને સ્વીકાર્ય નથી.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે, રાજ્ય સરકારના વિરોધ છતાં તમામ રાજ્યના નાગરિકો દ્વારા ઘરે દારૂ પીવાના અધિકારની માંગણી કરતી અરજીઓ કોર્ટ દ્વારા ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે.

આ પણ વાંચો - Vadodara News: 'પીતા હૈ ગુજરાત' રૂ. 1 કરોડની દારૂની બોટલો પર ફેરવ્યું બુલ્ડોઝર, જુઓ PHOTOS

આંધ્રપ્રદેશ શું કરે છે

આંધ્રપ્રદેશમાં લોકપ્રિય મુખ્યમંત્રી વાયએસ જગન મોહન રેડ્ડી એક દાયકામાં રાજ્યને સંપૂર્ણ પ્રોહિબિશન તરફ લઈ જવા માંગે છે. તેણે દારૂની દુકાનો સાથે જોડાયેલા પરમિટ રૂમ બંધ કરી દીધા છે, જ્યાં ગ્રાહકો દુકાનમાંથી ખરીદેલ દારૂનો આનંદ માણી શકે છે. વધુમાં તેમણે અન્ય ભારતીય રાજ્યોમાંથી રાજ્યના મુલાકાતીઓને તેમના પોતાના વપરાશ માટે કોઈપણ દારૂ લાવવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

દારૂ એ એક વોલેટાઈવ લિક્વિડ છે, જેના પર માત્ર રાજ્યો જ હજુ પણ ઉંચો ટેક્સ મેળવી શકે છે. કારણ કે નરેન્દ્ર મોદી સરકાર તરફથી ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ના મોડલ પર 'વન નેશન, વન લિકર ટેક્સ' માટે હજુ સુધી કોઈ પગલા લેવામાં આવ્યા નથી, જોકે અન્ય વોલેટાઈવ લિક્વિડ અને પેટ્રોલિયમ બંને પર કેન્દ્ર અને રાજ્યો અલગ-અલગ ટેક્સ વસૂલ કરે છે.
Published by:Kaushal Pancholi
First published:

Tags: Explainer, Liquor Ban, ગુજરાત, દારૂ

विज्ञापन

ન્યૂઝ 18 ગુજરાતી ટ્રેન્ડિંગ

વધુ વાંચો
विज्ञापन
विज्ञापन
विज्ञापन