લાચિત બોરફૂકન: મુઘલોને હરાવનારા એ વીર યૌદ્ધા, જે આસામના ‘શિવાજી’ તરીકે ઓળખાય છે

આસામના ઇતિહાસ અને લોકગીતોમાં લાચિત બોરફૂકનનું ચરિત્ર મરાઠા વીર શિવાજીની જેમ અમર છે. (Image credit- Shutterstock.com)

Lachit Borphukan: આસામના ઇતિહાસ અને લોકગીતોમાં લાચિત બોરફૂકનનું ચરિત્ર મરાઠા વીર શિવાજીની જેમ અમર છે. 17મી સદીમાં આહોમ સામ્રાજ્યના કમાન્ડર લાચિતે બ્રહ્મપુત્ર નદીના કિનારે મુગલોની શક્તિશાળી સેનાને ધૂળ ચાટતી કરી હતી.

  • Share this:
    આખા ભારતમાં રાજ કરનારા મુઘલ શાસકોનો વિજય રથ બંગાળથી આગળ પૂર્વોત્તરમાં ન પહોંચી શક્યો. મુઘલ તાકાત અને પૂર્વોત્તર ભારત પર વિજય વચ્ચે ફક્ત એક વ્યક્તિ અડગ હતી, જેનું નામ છે લાચિત બોરફૂકન (Lachit Borphukan). આહોમ સામ્રાજ્યના સેનાપતિ લાચિતના શૌર્યની વાર્તા આસામનો એકેએક બાળક જાણે છે. આજે 24 નવેમ્બરે વીર લાચિતનો જન્મદિવસ છે.

    આસામના ઇતિહાસ અને લોકગીતોમાં લાચિત બોરફૂકનનું ચરિત્ર મરાઠા વીર શિવાજીની જેમ અમર છે. 17મી સદીમાં આહોમ સામ્રાજ્યના કમાન્ડર લાચિતે બ્રહ્મપુત્ર નદીના કિનારે મુગલોની શક્તિશાળી સેનાને ધૂળ ચાટતી કરી હતી. સરાઈઘાટની લડાઈના નામથી જાણીતાં આ યુદ્ધમાં લાચિતે શૌર્યનું એવું પ્રદર્શન કર્યું કે નેશનલ ડિફેન્સ એકેડમી (NDA)ના સર્વશ્રેષ્ઠ કેડેટને તેમના નામ પર પડ્યા ‘લાચિત મેડલ’થી સન્માનિત કરવામાં આવે છે.

    સરાઈઘાટના યુદ્ધમાં શક્તિશાળી મુઘલ સેનાને હરાવી

    1671માં મુઘલ સામ્રાજ્ય અને અહોમ સામ્રાજ્ય વચ્ચે સરાઈઘાટનું નિર્ણાયક યુદ્ધ લડવામાં આવ્યું હતું. આ યુદ્ધ એટલા માટે થયું હતું કેમકે લાચિતે મુઘલોના કબજામાંથી ગુવાહાટીને છોડાવીને ફરી પોતાનો અધિકાર મેળવ્યો હતો. આ જ ગુવાહાટીને ફરી મેળવવા માટે મુઘલોએ અહોમ સામ્રાજ્ય વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડ્યું હતું. તેમની સેનામાં 30,000 પાયદળ સૈનિકો, 15,000 તીરંદાજ, 18,000 ઘોડેસવાર, 5,000 બંદૂકો અને 1,000 થી વધુ તોપો ઉપરાંત બોટનો વિશાળ કાફલો હતો, પરંતુ તેમ છતાં, તે લચિતની હારની વ્યૂહરચનાથી આગળ વધ્યો નહીં અને તેને પાછા ફરવું પડ્યું.

    આ પણ વાંચો: આજે છે ‘ગુરુ તેગ બહાદુર શહીદી દિવસ’, જાણો તેમનાથી જોડાયેલી મહત્વપૂર્ણ વાતો

    કહેવાય છે કે, આસામ એટલે કે અહોમ સામ્રાજ્ય મુઘલોને સફળતાપૂર્વક હરાવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે લચિત બોરફૂકને તેના મામાનું ગળું કાપી નાખ્યું હતું. તેની પાછળની વાર્તા ખૂબ જ આશ્ચર્યજનક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે લચિતે તેના સૈનિકોને માત્ર એક રાતમાં દિવાલ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો અને તેની જવાબદારી તેના મામાને સોંપી હતી. જ્યારે લચિત બીમાર હોવા છતાં તે સ્થળે પહોંચ્યો ત્યારે તેણે જોયું કે બધા સૈનિકો નિરાશાથી ભરાઈ ગયા હતા, કારણ કે તેઓએ પહેલેથી જ ધારી લીધું હતું કે તેઓ સૂર્યોદય પહેલા દિવાલ બનાવી શકશે નહીં.

    આ જોઈને લાચિતને તેના મામા પર ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો કે તે પોતાના સૈનિકોને કામ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત પણ ન કરી શક્યા. આ ગુસ્સામાં તેણે તલવાર કાઢી અને એક જ વારમાં તેના મામાનું માથું કાપી નાખ્યું. બાદમાં તેણે પોતે જ સૈનિકોમાં એટલો ઉત્સાહ જગાવ્યો કે સૂર્યોદય પહેલા દિવાલ ઊભી કરી દીધી. એક સેનાપતિ તરીકે તેણે પોતાના સૈનિકોમાં આ જોશ અને ઉત્સાહ જાળવી રાખ્યો, જેના કારણે તેમણે યુદ્ધ જીત્યું.

    આ પણ વાંચો: મહાત્મા ગાંધીના પ્રભાવથી જવાહરલાલ નહેરુમાં શું પરિવર્તન આવ્યું?

    બ્રહ્મપુત્રના કિનારે યુદ્ધ રણનીતિ, ગેરીલા યુદ્ધ, અદભુત શૌર્ય

    બ્રહ્મપુત્ર નદી કિનારે લાચિત બોરફૂકને ઔરંગઝેબની સેનાનો કચ્ચરઘાણ કરી નાખ્યો. ગેરીલા યુદ્ધ અને નદી તથા આસપાસના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોની સમજ હોવાથી લાચિતે મુઘલોને હરાવ્યા. જોકે, લાચિત બીમારીને ન હરાવી શક્યા અને 1672માં તેમનું નિધન થઈ ગયું.

    આ સાથે લાચિતે આસામના ઇતિહાસના પાનાંમાં પોતાનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે નોંધાવ્યું. આસામમાં આજનો દિવસ લાચિત દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
    Published by:Nirali Dave
    First published: