Home /News /explained /

Explainer: શું હોય છે ચૂંટણી આચારસંહિતા, જે હવે થઈ ગઈ છે અમલી, તેમાં શું થાય છે Ban

Explainer: શું હોય છે ચૂંટણી આચારસંહિતા, જે હવે થઈ ગઈ છે અમલી, તેમાં શું થાય છે Ban

ચૂંટણી

05 રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણી (5 assembly election) કાર્યક્રમોની જાહેરાત (election declaration) સાથે જ ચૂંટણી માટેની આચારસંહિતા (Election Code of Conduct) અમલમાં આવી ગઈ છે. ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ, ગોવા અને મણિપુરમાં ફેબ્રુઆરીથી માર્ચ દરમિયાન મતદાન થવાનું છે.

વધુ જુઓ ...
    ભારતના ચૂંટણી પંચ (election commision)ના મુખ્ય કમિશનર સુશીલ ચંદ્રાએ 08 જાન્યુઆરીએ 05 રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી (5 assembly election)ની જાહેરાત કરી હતી.આ ચૂંટણીઓ 10 ફેબ્રુઆરીથી 7 માર્ચ સુધી ઉત્તર પ્રદેશ (UP election), ઉત્તરાખંડ, પંજાબ, ગોવા (goa election) અને મણિપુરમાં યોજાશે.

    ઉત્તર પ્રદેશમાં જ્યાં 07 તબક્કામાં મતદાન થવાનું છે ત્યાં મણિપુર બે તબક્કામાં. અન્ય રાજ્યોમાં 14 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન યોજાશે. મતદાનની તારીખો જાહેર થઈ તે દિવસથી આ રાજ્યોમાં ચૂંટણી આચારસંહિતા પણ અમલમાં આવી હતી. દેશમાં સ્વતંત્ર ચૂંટણી માટે ચૂંટણી પંચના નિયમોનું પાલન કરવાની જવાબદારી તમામ રાજકીય પક્ષોની છે.

    નિયમ તોડનારાઓ માટે સજાની જોગવાઈ પણ છે. આચારસંહિતાના ઉલ્લંઘન સામે શિક્ષાત્મક રીતે કાર્યવાહી કરી શકાય છે, જે ઘણા પ્રકારના હોઈ શકે છે. તેથી નિયમો ના તૂટે કે ઉલ્લંઘન કરનારાઓની માહિતી યોગ્ય વિભાગને પહોંચાડી શકાય, તે માટે જાણો આચારસંહિતાના નિયમો શું છે.

    આ પણ વાંચો: આયુષ મંત્રાલયે Omicron ના વધતા કેસો વચ્ચે માર્ગદર્શિકા કરી જારી , આ આયુર્વેદિક ઉપાયોથી રહો સ્વસ્થ રહો

    આદર્શ આચારસંહિતા એવી ક્રિયાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે જે મતને કોઈપણ રીતે અસર કરી શકે છે. દા.ત.
    1. જાહેર ઉદ્ઘાટન, શિલાન્યાસ બંધ.
    2. નવા કામોની સ્વીકૃતિ બંધ કરવામાં આવશે.
    3. સરકારી સિદ્ધિઓ સાથેના હોર્ડિંગ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવશે નહીં.
    4. સંબંધિત મતવિસ્તારોમાં કોઈ સત્તાવાર મુલાકાતે નહીં થાય.
    5. સરકારી વાહનોમાં સાયરન નહીં હોય.
    6. સરકારી સિદ્ધિઓ સાથેના હોર્ડિંગ્સ દૂર કરવામાં આવશે.
    7. સરકારી ઇમારતોમાં પ્રધાનમંત્રી, મુખ્યમંત્રી, મંત્રી, રાજકીય વ્યક્તિઓના ફોટા પ્રતિબંધિત રહેશે.
    8. સરકારી સિદ્ધિઓ ધરાવતા લોકો પ્રિન્ટ, ઇલેક્ટ્રોનિક અને અન્ય મીડિયામાં જાહેરાત કરી શકશે નહીં.
    9. કોઈપણ પ્રકારની લાંચ કે પ્રલોભનથી બચો. ન આપો, ન લો.
    10. સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરવાનું ખાસ ધ્યાન રાખજો. તમારી એક પોસ્ટ તમને જેલમાં મોકલવા માટે પૂરતી છે. તેથી સંદેશ શેર કરતા અથવા લખતા પહેલા કોઈક રીતે આચારસંહિતાના નિયમો કાળજીપૂર્વક વાંચો.

    સામાન્ય માણસ પર લાગુ
    કોઈ સામાન્ય માણસ પણ આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે તો આચાર સંહિતા હેઠળ પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે જો તમે તમારા કોઈ નેતા માટે પ્રચાર કરી રહ્યા હોવ તો પણ તમારે આ નિયમોથી વાકેફ રહેવું પડશે. જો કોઈ રાજકારણી તમને આ નિયમો સિવાય અન્ય વસ્તુઓ કરવાનું કહે છે, તો તમે તેમને આચારસંહિતા વિશે કહીને તેમ કરવાનો ઇનકાર કરી શકો છો. કારણ કે જો આમ કરતા જણાશે તો તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં તમારી અટકાયત કરવામાં આવી શકે છે.

    આ પણ વાંચો: Good news: વાહન ચાલકો હવે વાહનનો જુનો પોતાની પસંદગીનો નંબર રિટન મેળવી શકશે

    સરકાર મતદારને લલચાવવાની જાહેરાતો કરી શકતી નથી
    રાજ્યોમાં ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત સાથે જ ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી સરકારી કર્મચારીઓ ચૂંટણી પંચના કર્મચારી બની જાય છે. ચૂંટણી આચારસંહિતા એ ચૂંટણી પંચ દ્વારા ઘડવામાં આવેલા નિયમો છે જે દરેક પક્ષ અને દરેક ઉમેદવાર માટે અનુસરવા માટે જરૂરી છે. તેમનું ઉલ્લંઘન કરવાથી આકરી સજા થઈ શકે છે. ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ લાગી શકે છે. એફઆઈઆર અને ઉમેદવારને જેલમાં પણ જવું પડી શકે છે.

    આ કાર્યો છે પ્રતિબંધિત
    કોઈ પણ પ્રધાન પ્રતિબંધિત ચૂંટણી દરમિયાન સરકારી મુલાકાતો ચૂંટવવા માટે ઉપયોગ કરી શકતા નથી. સરકારી સંસાધનોનો ઉપયોગ કોઈપણ રીતે ચૂંટણી માટે કરી શકાતો નથી. કોઈ પણ શાસક નેતા પણ ચૂંટવા માટે સરકારી વાહનો અને ઇમારતોનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી. કેન્દ્ર સરકાર હોય કે કોઈ રાજ્યની સરકાર, કોઈ જાહેરાત કરી શકાતી નથી, કોઈ શિલાન્યાસ કરી શકાતી નથી, લોકાર્પણ પણ કરી શકાતું નથી.

    સરકારી ખર્ચથી કોઈ ચોક્કસ પક્ષને ફાયદો થાય તેવી ઘટના પણ થતી નથી. ચૂંટણી પંચ આની દેખરેખ માટે નિરીક્ષકોની નિમણૂક કરે છે.

    પોલીસ સ્ટેશનમાં આપવી પડે છે માહિતી
    ઉમેદવાર અને પાર્ટીએ ચૂંટણી પંચ પાસેથી સરઘસ કાઢવા અથવા રેલીઓ અને સભાઓ યોજવાની પરવાનગી લેવી પડશે. જેની જાણ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં પણ કરવાની રહેશે. બેઠકનું સ્થળ અને સમય પોલીસ અધિકારીઓને જણાવવાનું રહેશે.

    ત્યારે થઈ શકે છે કાર્યવાહી
    કોઈ પક્ષ કે ઉમેદવાર દ્વારા એવું કામ કરી શકાતું નથી કે જાતિ અને ધાર્મિક કે ભાષાકીય સમુદાયો વચ્ચે મતભેદ અને નફરત પેદા થાય. મત મેળવવા માટે લાંચ આપવી, મતદારોને પરેશાન કરવું ભારે પડી શકે છે. જો વ્યક્તિગત ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવે તો ચૂંટણી પંચ પણ કાર્યવાહી કરી શકે છે.

    દારૂ કે પૈસા આપવાનો ઈનકાર
    કોઈની પણ પરવાનગી વિના તેની દિવાલ કે જમીનનો ઉપયોગ નહિ કરી શકાય. મતદાનના દિવસે મતદાન મથકથી 100 મીટરની ત્રિજ્યામાં પ્રચાર પર પ્રતિબંધ છે અને મતદાનના એક દિવસ પહેલા કોઈપણ બેઠક પર પ્રતિબંધ છે. સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈ સરકારી ભરતી કરવામાં આવશે નહીં. ચૂંટણી દરમિયાન એવું માનવામાં આવે છે કે કેટલીક વાર ઉમેદવારો દારૂનું વિતરણ કરે છે, તેથી ઉમેદવારો દ્વારા મતદારોને દારૂનું વિતરણ આચારસંહિતામાં સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે.

    આ પણ વાંચો: Explained: શું છે Coronaનો IHU વેરિએન્ટ, શું આવી શકે છે આવા અન્ય વેરિએન્ટ

    કોરોના વચ્ચે કયા પ્રતિબંધો રહેશે
    કોરોનાને ધ્યાનમાં લઈને પબ્લિસિટી કર્ફ્યુ રહેશે. રાત્રે 8થી સવારના 08 સુધી કોઈ ઉમેદવાર પ્રચાર કરી શકશે નહીં. રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક પક્ષોના ફક્ત 30 સ્ટાર પ્રચારકો હશે જે ચૂંટણી દરમિયાન બેઠકો યોજી શકે છે. નાના પક્ષોના 15 સ્ટાર પ્રચારકો હશે.

    કલંકિત ઉમેદવારોનું શું થશે
    તે પક્ષોએ તેમના ઉમેદવારો અને નામાંકિતોને પણ તેમના ગુનાહિત રેકોર્ડ્સ કહેવા પડશે. પક્ષોએ તેમની વેબસાઇટ પર કારણો આપવા પડશે કે તેઓએ કલંકિત ઉમેદવારોને ટિકિટ કેમ આપી. અખબારો અને ટીવી ચેનલોમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ વખત તેની જાણ કરવી પડશે. ઉમેદવારી નક્કી કર્યાના 48 કલાકની અંદર આ કરવું પડશે.
    Published by:Riya Upadhay
    First published:

    Tags: 2022 Assembly elections, Explainer, Know about

    આગામી સમાચાર