Home /News /explained /

Golden Jubilee of Statehood: કેવી રીતે બન્યા મેઘાલય, મણિપુર અને ત્રિપુરા સંપૂર્ણ રાજ્યો

Golden Jubilee of Statehood: કેવી રીતે બન્યા મેઘાલય, મણિપુર અને ત્રિપુરા સંપૂર્ણ રાજ્યો

કેવી રીતે બન્યા મેઘાલય, મણિપુર અને ત્રિપુરા સંપૂર્ણ રાજ્યો

ભારત (India)માં આઝાદી પછી આ રાજ્યોને દેશના પ્રજાસત્તાકમાં ભેળવી દેવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ત્યારે આ ત્રણ ભાગ સ્વતંત્ર રાજ્યો બન્યા નહોતા. પરંતુ 1972માં પૂર્વોત્તર (North East) 1971 હેઠળ મેઘાલય (Meghalaya), મણિપુર (Manipur) અને ત્રિપુરા (Tripura) એમ ત્રણ રાજ્યો 21 જાન્યુઆરી, 1972ના રોજ અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા.

વધુ જુઓ ...
    પાંચ દાયકા પહેલાં ભારત (India)ના પૂર્વોત્તર (North East) રાજ્યોમાં મોટો ફેરબદલ થયો હતો. 21 જાન્યુઆરી, 1972ના રોજ મણિપુર (Manipur), ત્રિપુરા (Tripura) અને મેઘાલય (Meghalaya) એમ ત્રણ રાજ્યોની રચના કરવામાં આવી હતી. ભારતમાં આઝાદી પછી આ રાજ્યોને દેશના પ્રજાસત્તાકમાં ભેળવી દેવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ત્યારે આ ત્રણ ભાગ સ્વતંત્ર રાજ્યો બન્યા નહોતા. પરંતુ 1972માં પૂર્વોત્તર (પુનર્ગઠન) 1971 હેઠળ મેઘાલય, મણિપુર અને ત્રિપુરા એમ ત્રણ રાજ્યો 21 જાન્યુઆરી, 1972ના રોજ અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા. આ ત્રણેય અલગ રાજ્યો તરીકે શા માટે અને કેવી રીતે અસ્તિત્વમાં આવ્યા તેની એક અલગ વાર્તા છે.

    બે જિલ્લાઓનું મિલન મેઘાલય
    મેઘાલયની રચના જૂના આસામ રાજ્યના બે જિલ્લાઓને ભેળવીને કરવામાં આવી હતી. એક જિલ્લો ખાસી પર્વતો અને જયંતીયા પર્વતોથી બનેલો હતો જ્યારે બીજો જિલ્લો ગારો પર્વતોથી બનેલો હતો. તેમને જોડીને જ મેઘાલયની રચના 21 જાન્યુઆરી, 1972ના રોજ કરવામાં આવી હતી. તેનો વિસ્તાર 22430 ચોરસ કિલોમીટર છે. તે ટોચ પર આસામ અને તળિયે બાંગ્લાદેશની સરહદે મળે છે.

    આસામનો ભાગ રહ્યો
    મેઘાલય આઝાદીના ઘણા સમય પહેલા આસામનો ભાગ હતું. મેઘાલયની ખાદી ગારો અને જયંતીયા જનજાતિઓ પાસે પોતાનું રાજ્ય હતું. 19મી સદીમાં, ત્રણેય બ્રિટિશ વહીવટ હેઠળ આવ્યા હતા. 1905માં બંગાળના ભાગલા બાદ મેઘાલય પૂર્વ બંગાળ અને આસામનો ભાગ બન્યું હતું. 1912માં આ ભાગલાનો અંત આવ્યો અને મેઘાલય આસામમાં આવ્યું.

    આ પણ વાંચો: Explained: એ 9 નિયમ ક્યા છે, જેનું પાલન રાજ્યસભામાં સાંસદો માટે છે જરૂરી

    આંદોલન ચાલ્યું હતું આના માટે
    મેઘાલય આઝાદી પછી પણ આસામનો ભાગ રહ્યું હતું, પરંતુ 1960થી અલગ રાજ્યની માંગ હતી. 1969માં, તે એક અલગ રાજ્ય બન્યું, પરંતુ તેની પોતાની વિધાનસભા સાથેનું આખું રાજ્ય 1972માં જ રચાયું. ભારતમાં આજે સૌથી વધુ વરસાદ મેઘાલયમાં જ છે.

    મણિપુરનું મહત્વ
    મણિપુર અને તેની રાજધાની ઇમ્ફાલનું 1940ના દાયકામાં 20મી સદીમાં ખૂબ મહત્વ હતું. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં મણિપુર, ખાસ કરીને ઇમ્ફાલનું ખૂબ વ્યૂહાત્મક મહત્વ હતું. જાપાનીઓએ પહેલા તેનો કબજો લેવાનો પ્રયાસ કર્યો. અહીં તેમની નિષ્ફળતા બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં એશિયા માટે એક વળાંક સાબિત થઈ. મણિપુર આઝાદી પછી ભારત સાથે જોડાયેલું રહ્યું, પરંતુ 1949માં તેને સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ભેળવી દેવામાં આવ્યું.

    આ પણ વાંચો: explainer: શું છે Pangong Lake, શા માટે તેનું આટલું મહત્વ

    મ્યાનમારથી માર્ગ કનેક્ટિવિટી
    મણિપુરને 1956માં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવવામાં આવ્યો. ઉત્તરમાં નાગાલેન્ડ, દક્ષિણમાં મિઝોરમ અને પશ્ચિમમાં આસામ અને પૂર્વમાં મ્યાનમાર સાથે સરહદ ધરાવતા મણિપુરનો વિસ્તાર 22.347 ચોરસ કિલોમીટર છે. ઘાટમાં રહેતા મિતાઈ જનજાતિના લોકો વધુ છે. તેમની મેઈટિલોન ભાષાને મણિપુરી ભાષા કહેવામાં આવે છે. મણિપુરથી જ એક રસ્તો મ્યાનમાર જાય છે.

    આ પણ વાંચો: Explained: જો કોઈએ હજી સુધી Corona Vaccine નથી મૂકાવી તો કાનૂની રીતે શું થશે

    ત્રિપુરા ભારતનું ત્રીજું સૌથી નાનું રાજ્ય
    માત્ર 10491 ચોરસ કિલોમીટરનો વિસ્તાર ધરાવતું ત્રિપુરા ભારતનું ત્રીજું સૌથી નાનું રાજ્ય છે. તે ઉત્તર, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ત્રણેય બાજુથી બાંગ્લાદેશથી ઘેરાયેલું છે. તે પૂર્વમાં આસામ અને મિઝોરમની સરહદે લાગે છે. તે 1808માં બ્રિટિશરોએ જીત્યું હતું, પરંતુ તે સ્વ-શાસિત રાજ્ય રહ્યું હતું. 1949માં તે ભારતનું સી સ્ટેટ બન્યું.
    Published by:Riya Upadhay
    First published:

    Tags: Explained, Know about, Meghalaya, Tripura

    આગામી સમાચાર