RBIના નવા નિયમો : હવે 16 ડિજિટનો ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ નંબર યાદ રાખવાની જરૂર નથી

હવે 16 ડિજિટનો ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ નંબર યાદ નહીં રાખવો પડે

ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી ન થાય અને તેઓ સુરક્ષિત ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકે. સેન્ટ્રલ બેન્કે 1 જાન્યુઆરી 2022થી કાર્ડ ટોકન માટે પોતાની સમય મર્યાદા વધારવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે

  • Share this:
    રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ ટોકન સેવાઓ અંગે દિશાનિર્દેશોને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. જેથી ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી ન થાય અને તેઓ સુરક્ષિત ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકે. સેન્ટ્રલ બેન્કે (Central Bank) 1 જાન્યુઆરી 2022થી કાર્ડ ટોકન માટે પોતાની સમય મર્યાદા વધારવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે. જેનાથી બિનનાણાંકીય વ્યવહાર સરળતાથી થઈ શકે અને ફ્રોડ (Fraud) થવાની સંભાવના ઓછી રહે છે.

    RBIએ જણાવ્યું છે કે, જાન્યુઆરી 2019 અને ઓગસ્ટ 2021ના પરિપત્રોના માધ્યમથી સલાહ આપવામાં છે કે, ડિવાઈસ આધારિત ટોકનાઈઝેશન ફ્રેમવર્કને કાર્ડ ઓન ફિટ ટોકનાઈઝેશન (CoFT) સેવાઓ માટે અવધિ વધારવામાં આવી છે.

    RBIએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે “કાર્ડ જાહેર કરનારને ટોકનાઈઝેશન સેવાઓ રજૂ કરવાની અનુમતિ આપવામાં આવી છે. કાર્ડ ડેટાનું ટોકનાઈઝેશન ગ્રાહકની મંજૂરીથી કરવામાં આવશે. જે માટે અડિશનલ ફેક્ટર ઓફ ઓથેન્ટીકેશન (AFA)ની જરૂરિયાત રહેશે.”

    ટોકનાઈઝેશન શું છે?

    ઓનલાઈન નાણાકીય વ્યવહાર માટે ડેબિટ કાર્ડ અથવા ક્રેડિટ કાર્ડની આવશ્યકતા રહે છે. તે માટે કાર્ડ પર રહેલ 16 અંકનો કાર્ડ નંબર, કાર્ડની એક્સપાયરી ડેટ, CVV, વન ટાઈમ પાસવર્ડ અને પિન જેવી જાણકારીની જરૂરિયાત રહે છે. આ તમામ માહિતી યોગ્ય રીતે રજૂ કરવાની રહે છે. ટોકનાઈઝેશનમાં કાર્ડની માહિતીને ટોકનના વૈકલ્પિક કોડ સાથે બદલવાનો રહે છે.

    ટોકન કેટલું સુરક્ષિત છે?

    વેપારી એક દિવસમાં કાર્ડથી અનેક વ્યવહાર કરે છે. ચેક આઉટ સમયે તમને કાર્ડ નંબર સેવ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવે છે. આ સેવ કરેલ માહિતીથી જોખમની સંભાવના રહે છે. જ્યારે તમામ માહિતી એન્ક્રિપ્ટેડરૂપે સેવ કરવામાં આવે તો છોતરપિંડી થવાનું જોખમ ઓછું રહે છે. જ્યારે ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડની માહિતી ટોકનમાં શેર કરવામાં આવે તો છેતરપિંડી થવાની સંભાવના ઓછી થઈ જાય છે.

    RBIએ કહ્યું છે, કે કેટલાક વેપારીઓ ગ્રાહકોને કાર્ડની માહિતી સ્ટોર કરવા માટે મજબૂર કરે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ગ્રાહકોનો ડેટા ચોરી થવાની સંભાવના રહે છે. તાજેતરમાં કેટલીક એવી ઘટનાઓ સામે આવી છે, જેમાં વેપારીઓ ગ્રાહકોનો ડેટા સેવ કરી રાખ્યો હતો. CoF ડેટા લીક થવાથી ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે, અનેક જ્યુરિસડિક્શનને કાર્ડથી લેવડદેવડ માટે AFAની આવશ્યકતા રહેતી નથી. ચોરી કરેલ ડેટાનો ઉપયોગ છેતરપિંડી માટે થઈ શકે છે.

    સેન્ટ્રલ બેન્કે કહ્યું કે ટોકન રિંગ હેઠળ તમામ લેવડદેવડ માટે કાર્ડની માહિતી આપવી જરૂરી નથી. ભારતમાં સુરક્ષિત ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરવા માટેના તમામ સંભવિત પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આ પહેલથી કાર્ડ યૂઝર્સ સુરક્ષિત રૂપે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકશે તેવી આશા છે.

    RBIએ ગયા મહિને મોબાઈલ ફોન, ટેબ્લેટની સાથે સાથે લેપટોપ, ડેસ્કટોપ હેન્ડ વોચ, બેન્ડ અને IoT સહિત અનેક ઉપરકરણો માટે ટોકનાઈઝેશન કાર્ડ ચૂકવણી માટેના સ્કોપમાં વધારો કર્યો હતો.

    જાન્યુઆરી 2019માં RBIએ “Tokenisation - Card transactions" માટે કેટલાક દિશાનિર્દેશ જાહેર કર્યા હતા. શરતોની સાથે ટોકન રિક્વેસ્ટરને આ સેવાઓનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે. જે માટેની સમય મર્યાદા વધારીને ડિસેમ્બર 2021 સુધીની કરવામાં આવી છે.
    First published: