Home /News /business /મોનેટરી પોલિસીથી લઈને મોંઘવારીને નાથવા RBI શું પગલા ભરી શકે છે?

મોનેટરી પોલિસીથી લઈને મોંઘવારીને નાથવા RBI શું પગલા ભરી શકે છે?

શું હશે RBI માટે આગળનો માર્ગ? નાણાંકીય નીતિથી લઈને મોંઘવારીને કાબુ કરવામાં નિષ્ફળતા બાબતે કામ કરવા સુધીની બ્લુ પ્ર?

દેશમાં છેલ્લા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળાથી રિઝર્વ બેંકની ટોલરેન્સ રેન્જથી બહાર છે. આ સાથે જ RBI મોંઘવારીને કાબૂમાં લેવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે ત્યારે આગામી સમયમાં તેના શું પગલા હોઈ શકે છે તે અંગે રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે આજે મોનેટરી પોલિસીની બેઠક મળી રહી છે. ત્યારે આગળું આરબીઆઈ શું પગલા લઈ શકે છે?

વધુ જુઓ ...
મહિનાઓની સુધી સ્થિતિ સુધરવાની નિરર્થક રાહ જોયા પછી, આપણે આખરે કહી શકીએ કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) તેના મોંઘવારી નિયમનના મેન્ડેટને પહોંચી વળવામાં નિષ્ફળ રહી છે. 12 ઓક્ટોબરે પ્રકાશિત થયેલા સપ્ટેમ્બર માટેના કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) ડેટાથી સાબિત થાય છે કે એવરેજ હેડલાઇન રિટેલ ફુગાવો સતત ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળા માટે 2-6 ટકા ટોલરન્સ રેન્જની બહાર છે, જે જાન્યુઆરી-માર્ચમાં 6.3 ટકા, એપ્રિલ-જૂનમાં 7.3 ટકા અને જુલાઈ-સપ્ટેમ્બરમાં 7 ટકા નોંધાયો હતો.

આગળ શું થશે છે તે સ્પષ્ટ છે: RBI એ કેન્દ્ર સરકારને એક રિપોર્ટ અવશ્ય સબમિટ કરવો પડશે, જેમાં મોંઘવારી રોકવાના નિષ્ફળતાના કારણો, સ્થિતિ સુધરવાના માટે જરૂરી પગલાં અંગે પ્રસ્તાવ અને ફુગાવો નક્કી લક્ષ્યાંક પર પાછો ફરવા માટેના સમયગાળાનો અંદાજ દર્શાવવો જરૂરી છે.  રિપોર્ટની ચર્ચા કરવા માટે નાણાંકીય નીતિ સમિતિ (MPC) 3 નવેમ્બરે મળશે, કારણ કે આ રિપોર્ટ નિષ્ફળતાના એક મહિનાની અંદર અથવા 12 નવેમ્બર સુધીમાં સરકારને મોકલવાનો છે. પરંતુ રિપોર્ટમાં આખરે શું કહેવામાં આવશે?

આ પણ વાંચોઃ Gujarat Assembly Election: તમારા એક વોટ પાછળ સરકારના કેટલા રુપિયા ખર્ચ થાય છે?

નિષ્ફળતાનો અહેવાલ (Failure Report)


ઉપરોક્ત ત્રણ પાસાઓમાંથી બે ખૂબ જ સ્પષ્ટ છે - નિષ્ફળતાના કારણો અને તે સમયગાળો જેમાં RBI ફુગાવાના લક્ષ્ય પર પાછા ફરવાની આશા રાખે છે. એક RBI સાથે સંલગ્ન વ્યક્તિ મનીકંટ્રોલને જણાવે છે કે "મુખ્ય કારણો હશે કે તમે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને રોકી શકતા નથી. આ રિપોર્ટ સપ્લાયમાં વિક્ષેપ, ચીનમાં શૂન્ય-COVID નીતિ વિશે વાત કરશે. RBI કહેશે કે આ શા માટે તે નિષ્ફળ ગયું." તેમણે મનીકંટ્રોલને જણાવ્યું હતું કે મે મહિનામાં તે સ્પષ્ટ થવાનું શરૂ થઈ ગયું હતું કે સેન્ટ્રલ બેન્ક તેના આદેશને પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જશે.

તે એપ્રિલ પ્રિન્ટ કે જે MPCએ તેના મીટિંગ શેડ્યૂલમાંથી બહાર નીકળીને બનાવી હતી અને 4 મેના રોજ રેપો રેટમાં 40-બેઝિસ-પોઇન્ટના વધારા સાથે દરમાં વધારો કરવાના સાઈકલની શરૂઆત કરી ત્યારથી જ અપેક્ષિત હતું. 12 મેના રોજ જાહેર કરાયેલા ડેટા દર્શાવે છે કે CPI ફુગાવો એપ્રિલમાં 7.79 ટકાની 95 મહિનાની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ આ છે ટોપ 10 મલ્ટીકેપ PMS સ્ટ્રેટેજી, જેમણે છેલ્લા 5 વર્ષમાં 21 ટકા સુધી રિટર્ન આપ્યું

નોંધનીય છે કે બેન્ક ઓફ ઈંગ્લેન્ડના ગવર્નર એન્ડ્રુ બેઈલીએ પણ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની અસર અને સેમિકન્ડક્ટર જેવી કેટલીક મહત્ત્વની ચીજોની સપ્લાયની અછતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ ઉલ્લેખ તેમણે તત્કાલિન ચાન્સેલર ઋષિ સુનકને 17 માર્ચના રોજ મોકલેલા લેટરમાં એ સમજાવવા કર્યો હતો કે કે શા માટે ફુગાવો તેમના માર્ચમાં 2 ટકાના લક્ષ્યાંકથી દૂર રહ્યો હતો.

રિપોર્ટનું બીજું પાસું જે અત્યારે પણ બધાએ જાણવા જેવું છે તે છે સમયમર્યાદા કે જેમાં RBI ફુગાવાને લક્ષ્ય પર પાછા લાવવા માંગે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી RBIના અધિકારીઓએ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે ફુગાવાને 4 ટકા સુધી ઘટાડવા માટે બે વર્ષ એ યોગ્ય સમયગાળો છે.

30 સપ્ટેમ્બરના રોજ પોલિસી પછીની પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પણ, ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે જણાવ્યું હતું કે સેન્ટ્રલ બેંકને અપેક્ષા છે કે "બે વર્ષની સાયકલમાં ફુગાવો લક્ષ્યાંકની નજીક આવશે; અમારી તે અપેક્ષા અગાઉ પણ હતી અને અત્યારે પણ છે." નિષ્ફળતાના અહેવાલમાં કંઈપણ અલગ કહેવાનું બહુ ઓછું કારણ છે, ખાસ કરીને જયારે RBIની FY24 માટે તાજેતરની આગાહીમાં સરેરાશ CPI ફુગાવો 5.2 ટકા છે, જે વર્તમાન નાણાકીય વર્ષની સરેરાશ 6.7 ટકા કરતાં 150 બેસિસ પોઈન્ટ્સ નીચો છે.

આ પણ વાંચોઃ આજે ખૂલ્યા Medanta અને Bikaji Foodsનો IPO, રુપિયા લગાવતા પહેલા વાંચો એક્સપર્ટની સલાહ

રિપોર્ટના ત્રીજા પાસા વિશે શું?

ટર્મિનલ રેટ વધશે?


નિષ્ફળતાના અહેવાલમાં RBI દ્વારા ફુગાવાને લક્ષ્ય સુધી નીચે લાવવા માટેના ઉપાય માટે લેવાનારા પગલાંની પણ વિગત હોવી જોઈએ. અને અહીં આપણે અંધારામાં છીએ, કારણ કે જ્યારે રેપો રેટની વાત આવે ત્યારે સેન્ટ્રલ બેંકે પહેલેથી જ કેટલાક પગલાં લીધાં છે - ચોક્કસપણે કહીએ તો 190 બેસિસ પોઈન્ટ્સ. તમામ અર્થશાસ્ત્રીઓ મોટા પાયે એ વાતે સંમત છે કે વધુ પ્રયાસો કરવાની જરૂર છે.

એક બેસિસ પોઈન્ટ એ ટકાવારી પોઈન્ટનો સોમો ભાગ છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ સાથેના સંયોજનમાં સપ્ટેમ્બરના 7.41 ટકાનો ફુગાવો અપેક્ષા કરતાં થોડો વધુ રહ્યો હતો. કદાચ તેણે ટર્મિનલ રેપો રેટને ઊંચો ધકેલ્યો છે.

સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર સૌમ્ય કાંતિ ઘોષે 12 ઓક્ટોબરે જબાવ્યું હતું કે, "2022 માં ફેડના દરમાં વધારો અને પ્રતિકૂળ ફુગાવાની આગાહી સાથે RBIએ દરમાં વધારાનું સંતુલન સારી રીતે જાળવવું પડશે." ઘોષે ઉમેર્યું હતું કે, "અમે હવે ટર્મિનલ રેપો રેટ 6.5 ટકાથી વધુ જતો જઈ રહ્યા છીએ."

આ પણ વાંચોઃ તમારી હોમલોનના વ્યાજને ફ્રી કરી દેશે આ SIP, સમજો A to Z ગણતરી

બીજી બાજુ, 14 ઓક્ટોબરે રજૂ થયેલી પેનલની 28-30 સપ્ટેમ્બરની મિનિટ્સ ઓફ મિટિંગમાં MPCની અંદર વિભાજન સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. જ્યારે તે પહેલેથી જ જાણીતું હતું કે આશિમા ગોયલે 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ રેપો રેટમાં 35-બેઝિસ-પોઇન્ટનો વધારો પસંદ કર્યો હતો, જે 50 બેસિસ પોઇન્ટના બહુમતી મતના વિરોધમાં હતો, તેમાં સહકર્મી એક્ટર્નલ મેમ્બર જયંત વર્માએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે MPC એ હવે થોડા થોભીને તેમને અમલમાં મુકેલી પ્રોસેસના પરિણામોની તેની રાહ જોવી જોઈએ.

આવનારા ચાર અઠવાડિયા અને તે પછીનો સમય વધુ નિર્ણાયક છે; RBI એ 12 નવેમ્બર સુધીમાં સરકારને તેનો અહેવાલ સુપરત કરવો પડશે એટલું જ નહીં, ઓક્ટોબર CPI ફુગાવાની પ્રિન્ટ - જે 14 નવેમ્બરે રિલીઝ થશે અને અર્થશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા મુજબ, 6.5-ટકાના સ્તરે તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. આ મુદ્દા MPCની 5-7 ડિસેમ્બરની બેઠકની ચર્ચાને અસર કરશે.



તે પહેલાં રેટ-સેટિંગ પેનલની આગામી સપ્તાહમાં બેઠક છે. RBI અને સરકાર વચ્ચે થનારી "પ્રિવિલેજ્ડ કમ્યુનિકેશન" જાહેર કરવામાં આવશે કે કેમ તે નાણાં મંત્રાલય પર નિર્ભર છે. જોકે હવે નિષ્ફળતાની તલવાર તેની ઉપર લટકી રહી નથી છતાં કેન્દ્રીય બેંક ભારે વ્યસ્તતાથી ઘેરાયેલી રહેશે.
First published:

Tags: Business news, Indian Stock Market, Inflation, Reserve bank of india

विज्ञापन
विज्ञापन