Home /News /ahmedabad /

ગુજરાતમાં પક્ષી સંવર્ધનનું અનોખું ઉદાહરણ! ગ્રામજનોએ સારસ ક્રેનના ઇંડાને બચાવવા ખેતરને ફેરવ્યું વેટ લેન્ડમાં

ગુજરાતમાં પક્ષી સંવર્ધનનું અનોખું ઉદાહરણ! ગ્રામજનોએ સારસ ક્રેનના ઇંડાને બચાવવા ખેતરને ફેરવ્યું વેટ લેન્ડમાં

પ્રતીકાત્મક તસવીર

Ahmedabad News: 14 વર્ષની છોકરી જણાવે છે કે, ખાસ કરીને ગામડાના બાળકોએ પક્ષીઓને બચાવવામાં આગેવાની લીધી છે. "અમે એક મહિનાથી વધુ સમયથી ઈંડા અને પક્ષીઓની સલામતીનું ધ્યાન રાખીએ. છીએ.

અમદાવાદ : સાણંદથી (Sanand) લગભગ આઠ કિલોમીટર દૂર આવેલા ગણસર ગામના લોકોમાં પરિવારના માર્ગે એક સારસ ક્રેન દંપતીને (sarus crane) આશ્ચર્યજનક કસ્ટોડિયન મળ્યું છે.

ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે, ગામડાના ખેતરમાં મૂકેલા બે સારસ ક્રેન ઇંડાને બચાવવાના તેમના ઉત્સાહમાં ગ્રામજનોએ એક એકર ખેતીના પ્લોટને વાસણો અને પાઈપો દ્વારા લાવવામાં આવેલા પાણીથી ભરીને કામચલાઉ 'કૃત્રિમ વેટલેન્ડ'માં ફેરવી દીધું છે અને તેની તકેદારી રાખી છે. ખેતરમાં મૂકેલા બે ઈંડા પર જંગલી પ્રાણીઓ કે કૂતરા દ્વારા હુમલો ન થાય તેની પણ ખાતરી કરવામાં આવી છે.

બે સારસના બચ્ચાઓના જન્મના ઉત્સાહને લઈને બચુભાઈના ખેતરમાં બાળકો અને મહિલાઓ વારંવાર અવર જવર કરતા હોય છે અને હાલ તે ગામમાં સૌથી વધુ મલાકાત લેવાતું સ્થળ બની ગયું છે. સારસના બચ્ચા આગામી સપ્તાહમાં ગમે ત્યારે ઈંડામાંથી બહાર આવી શકે છે.

સારસ ક્રેન્સને વિચરતી જાતિમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવી છે. રાજ્યના વન વિભાગ દ્વારા 2010માં કરવામાં આવેલી છેલ્લી વસ્તી ગણતરીમાં રાજ્યમાં 1,900 સારસ ક્રેન હતા. પક્ષી નિષ્ણાતો દ્વારા પણ આ સંખ્યા ઘટીને 600 જેટલી થઈ જવાની આશંકા છે. જોકે, છેલ્લા એક દાયકામાં તેની ગણતરી કરવામાં આવી નથી.

આ પણ વાંચો: સુરેન્દ્રનગર-રાજકોટ સેક્શનમાં ડબલ ટ્રેકની કામગીરી શરૂ

ગામના વડીલ ભોજાજી ઠાકોર કહે છે કે, આવા સંજોગોમાં પક્ષીઓની સુરક્ષા માટે ગામના સામૂહિક પ્રયાસો પ્રશંસનીય છે. “છેલ્લા એક મહિનાથી અમે સારસ ક્રેન ઇંડાને નુકસાન ન થાય તેની ખાતરી કરવા માટે શક્ય તેટલું બધું કર્યું છે. આ એકમાત્ર પ્લોટ હતો, જ્યાં ડાંગરની કાપણી મશીનનો ઉપયોગ કરીને નહીં, પરંતુ હાથ વડે કરવામાં આવતી હતી. જેથી નાખેલા ઈંડાને ખલેલ ન પહોંચે અથવા તેને કોઈ નુકસાન ન થાય. પક્ષીઓ માટે સાનુકૂળ વાતાવરણ જાળવવા માટે જમીન એકથી દોઢ ફૂટ પાણીથી ભરાઈ જાય તેની ખાતરી કરવા માટે ગ્રામજનોએ પહેલા માટલા અને ડોલનો ઉપયોગ કરીને પાણી નાંખ્યું અને બાદમાં ફતેહવાડી કેનાલમાંથી વહેતા પાણીને વાળવા માટે ચેનલો બનાવી.”.

2 મેના રોજ જ્યારે સરપંચ ભોજાજી ઠાકોરને પક્ષી સંશોધક દેસલ પગીનો ફોન આવ્યો કે એક સારસ ક્રેન દંપતીએ ગામના એક ખેતરમાં ઇંડા મૂક્યા છે. પંડિત, જેમણે રાજ્યમાં સારસ ક્રેન્સનો બે દાયકાથી વધુ અભ્યાસ કર્યો છે, તેઓ ઉત્સાહિત હતા કારણ કે આ એક બિનપરંપરાગત વિકાસ હતો. કારણ કે, સારસ ક્રેન્સની સામાન્ય સંવર્ધન સીઝન જુલાઈથી ઓગસ્ટ સુધીની હોય છે.

આ પણ વાંચો: સાબરકાંઠા: ગેરકાયદે હથિયારો પકડવા ગયેલી પોલીસ પર ફાયરિંગ, 3 કર્મી ઇજાગ્રસ્ત

બચુભાઈ કહે છે કે, હું સારસ ક્રેનના કોલ સાંભળી રહ્યો હતો પરંતુ ધ્યાન આપ્યું ન હતું. પગીની ચેતવણીને પગલે અમે સ્થળ તપાસ્યું અને સારસ ક્રેન તેમના બે ઇંડા સાથે મળી આવ્યા. ઉનાળાની તીવ્ર ગરમીને કારણે ખેતરમાં પાણી સુકાઈ ગયું હતું અને ઇંડા નબળા પડી ગયા હતા. અમે પ્રાણીઓને દૂર રાખવા માટે જમીનમાં પૂરતું પાણી ભરી દીધું. જંગલી પ્રાણીઓના પ્રવેશને રોકવા માટે ખેતરની સીમા પણ ખોદવામાં આવી હતી."

એક ઉત્સાહિત 14 વર્ષની છોકરી મમતા ઠાકોર જણાવે છે કે, ખાસ કરીને ગામડાના બાળકોએ પક્ષીઓને બચાવવામાં આગેવાની લીધી છે. "અમે એક મહિનાથી વધુ સમયથી ઈંડા અને પક્ષીઓની સલામતીનું ધ્યાન રાખીએ છીએ. જ્યારે ઈંડામાંથી બચ્ચા બહાર નીકળશે, ત્યારે અમે ઉજવણી કરીશું.

પગી કહે છે કે, ઈંડાં સંવર્ધન સીઝન દરમિયાન મુકવામાં આવ્યા હતા જે એક દુર્લભ ઘટના છે. ઇંડામાંથી બહાર આવવામાં સરેરાશ 28થી 35 દિવસનો સમય લાગે છે. "ગામના ખેતરમાં બે સારસ ક્રેન્સનો જન્મ એ એક દુર્લભ હશે. આ સાથે જ ગ્રામજનોના પુષ્કળ યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવશે."

અધિક સચિવ ફોરેસ્ટ એસજે પંડિતે જણાવ્યું હતું કે, વિભાગ પાસે સરસ ક્રેન્સના સંરક્ષણ માટે એક યોજના છે. પંડિતે કહ્યું, "ગણસર ગામની ઘટના ખૂબ જ દુર્લભ છે અને તે દર્શાવે છે કે, કેવી રીતે મનુષ્ય વન્યજીવનના સંરક્ષણમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે."
First published:

Tags: અમદાવાદ, ગુજરાત, સાણંદ

આગામી સમાચાર